PARLAK: PIŞTÎ QANÛNA ÇARÇOVEYÊ RÊ LI BER GAVÊN NÛ YÊN HUKÛQÎ DÊ VEKE

Parlamenterê DEM Partiyê ji Colemêrgê Vezîr Parlak diyar kir ku Qanûna Çarçoveyê ya ku di Civata Giştî ya Meclîsê de hatiye pejirandin, ji bo çareseriya demokratîk a pirsgirêka Kurd girîng e, lê divê wek gava yekem bê dîtin. Wî got ku di pêvajoya bê de divê gavên nû yên qanûnî û siyasî bên avêtin.

Qanûna Çarçoveyê di dengdayîna Civata Giştî ya Meclîsê de bi 468 dengên erê, 88 dengên na û 6 dengên bêalî hate pejirandin. Bi ketina qanûnê ya meriyetê di pêvajoya bê de dê derfetên nîqaşkirina rêzikname û gavên nû jî zêde bibin. Tê hêvîkirin ku qanûn piştî civîna Konseya Ewlekariya Neteweyî, bi pejirandina Serokkomar û weşandina wê di Gazeteya Fermî de bikeve meriyetê.

Vezîr Parlak, ku di dema pejirandina qanûnê de li Meclîsê bû, nirxandina xwe li ser pêvajoyê kir û got ku divê serdema bê li ser avakirina civaka demokratîk bê hûr bûn.

“JI BER KU ÊDÎ VAN ÊŞAN NEBÎNIN, EM DILXWEŞ IN”

Parlak diyar kir ku têkoşîna ku ji bo çareseriya demokratîk a pirsgirêka Kurd salên dirêj berdewam kiriye bi bedelên giran re pêk hatiye û got ku tevî sürgûn û girtîgehê têkoşîn berdewam kiriye.

Parlak got ku Qanûna Çarçoveyê dikare wek destpêkeke girîng bê nirxandin da ku êşên ku di dîrokê de hatine jiyîn careke din neyên dubarekirin. Wî got: “Em êşên mezin jiyane. Ku ev êş careke din neyên jiyîn, em kêfxweş dikin. Ji ber ku agir li cihê ku dikeve dişewitîne û dema germkirina dilê hevûdu hatiye.”

“QANÛNA ÇARÇOVEYÊ PIRSGIRÊKA KURD ÇARESER NAKE”

Parlak got ku rêziknameya pejirandî bi awayekî rasterast pirsgirêka Kurd çareser nake, lê zemîna qanûnî ya ku Kurd bikaribin pirsgirêkên xwe bi rêya diyalog û müzakereyê ve bişopînin ava dike.

Parlak diyar kir ku gelê Kurd salên dirêj ji bo çareseriya demokratîk têkoşîna xwe domandiye û di vê pêvajoyê de bedelên giran daye. Wî got ku girîng e ku li şûna polîtîkayên ewlekariyê, rêbazên qanûnî û siyasî werin pêşxistin.

Parlak herwiha diyar kir ku Abdullah Ocalan ji destpêka pêvajoyê ve girîngiya rola parlamentoyê anî ziman û got ku di qonaxa bê de divê diyalog û müzakere berdewam bike.

“DIVÊ STATÛYA OCALAN BÊ NASÎN”

Parlak ku Qanûna Çarçoveyê di forma xwe ya heyî de hin kêmasiyan dihewîne, got ku qanûn dikare wek referans bê girtin û rêziknameyên din ên qanûnî yên hewce ne li ser zemîna Meclîsê bên amadekirin.

Parlak nasînnekirina statûya Ocalan wek kêmasiyeke girîng nirxand û bal kişand ser rola wî di gihîştina pêvajoyê heta vê qonaxê. Wî got ku ew û gelê Kurd di vê mijarê de daxwaza statûyê dikin.

Parlak diyar kir ku civîna Konseya Ewlekariya Neteweyî jî ji bo pêşeroja pêvajoyê girîng e û got ku derketina peyameke ku îradeya demokratîkbûnê nîşan dide ji bo pêşxistina têkiliya baweriyê bi Kurdan re girîng e.

“JI BER KU QANÛN BI DEMÊ SÎNORANDÎ YE, DIVÊ DEM BI BAŞÎ BÊ BIKARANÎN”

Parlak got ku ji bo ketina qanûnê ya meriyetê piştî pejirandina Serokkomar divê ew di Gazeteya Fermî de bê weşandin û diyar kir ku xebat ji bo ku pêvajoyê nebe sedema derengmayînê berdewam dikin.

Parlak got ku dê li ser girêdana Serokkomariyê konseya koordînasyonê bê avakirin, ji bo mijarên hewce dê du konseya din bên avakirin û di hundirê Meclîsê de jî mekanîzmayeke koordînasyona şopandinê dê bê damezrandin.

Parlak diyar kir ku piştî avakirina hemû mekanîzmayên hewce dê serlêdanên fermî bên wergirtin û kesên ku dixwazin ji qanûnê sûd werbigirin dikarin bi awayê kesane an jî bi rêya parêzerên xwe serlêdanê bikin. Wî bal kişand ser vê yekê ku qanûn bi demê sînorandî ye û divê ev dem bi awayekî çalak bê bikaranîn.

“DÊ TÊKILIYA BI GEL RE ZÊDETIR BÊ SAZKIRIN”

Parlak got ku di rojên bê de ew plan dikin ku li qadê bi hezaran civîn pêk bînin û komîsyona rêxistinê dê di vê mijarê de rêbernameyekê bişîne.

Wî got ku li gelek parêzgehan amadekariyên civînan hatine kirin û diyar kir ku yek ji rexneyên sereke yên gel ew e ku encamên berbiçav ên pêvajoyê têra xwe nayên dîtin.

Parlak got ku di serdema bê de armanc ew e ku gel di pêvajoyê de roleke çalaktir bilîze. Wî diyar kir ku dê serdan li beşên cuda yên Tirkiyeyê bên kirin û qonaxa ku pêvajoyê gihîştiye, rewşa heyî û gavên hevpar ên ku dikarin bên avêtin bên nîqaşkirin.

“PÊVAJOYA PIŞTÎ VÊ DÊ PÊVAJOYA AVAKIRINA CIVAKA DEMOKRATÎK BE”

Parlak diyar kir ku di derbarê çarçoveya Qanûna Çarçoveyê de hin xal hene ku ew jî wan kêm dibînin û got ku divê rêzikname wek encameke dawî ne, lê wek destpêkekê bê nirxandin.

Parlak got ku piştî destpêkirina sepandina qanûnê, müzakere dê berdewam bikin da ku gavên nû yên qanûnî û siyasî bên avêtin. Wî got ku Abdullah Ocalan di peyamên xwe de îşaret bi rêya pêşerojê kiriye.

Parlak diyar kir ku piştî ku gava yekem li ser zemînekî xurt bê avakirin, derfetên nû ji bo avêtina gavên din dê derkevin holê û got: “Divê em têkoşînê bê rawestan bidomînin. Pêvajoya ji niha û pê ve, pêvajoya avakirina civaka demokratîk e.”