“ÇARESERÎ, PİŞTGİRİYA DESTÛRÎ Û Bİ KURDAN RE HEVKARÎYA STRATEJÎK E”

Parlamenterê Partiya DEM’ê Sinan Çiftyürek, diyar kir ku çareseriya pirsgirêka Kurdî bi guherandina têgihiştina yekcî ya destûrê, nasandina mafê perwerdehiya bi zimanê dayikê û avakirina hevkariyekê stratejîk bi Kurdan re li Rojhilata Navîn pêk tê.

Di çarçoveya pêvajoya “Civaka Demokratîk û Aştî” de, di Meclîsê de qonaxên guhdarîkirinê û raporkirinê didomin, Çiftyürek got ku raporên ku ji aliyê AKP, MHP û CHP ve hatine pêşkêşkirin perspektîfa rastîn a çareseriyê nadin. Wî got ku bingehê pirsgirêkê nasandina destûrî û hevkariya herêmî ye û ku nêrînên heyî li ser çareseriyê tenê bêtirsîtiyê nû dikin.

“Rapor navê pirsgirêkê jî bi nav nayên”

Çiftyürek bi bîr anî ku di qonaxa yekem de akademîsyenan, pisporan û beşên civakî yên cuda cuda hatine guhdarîkirin, û piştî ku ramanên Rêber Apo jî hatine girtin, partiyan raporên xwe yên li ser çareseriyê pêşkêş kirin. Lê bi gotina wî, van nivîsan tiştek nû nabe. Wî got: “Zihniyeteke ku ne jî navê ‘pirsgirêka Kurdî’ tê bikaranîn, bi sedan rûpelan çareserî nayê çêkirin. Heke şertên 66’an ên Destûrê ku nasandina hemwelatiyê ya yekcî tê de ye û şertê 42’an yê ku perwerdehiya bi zimanê dayikê qedexe dike were parastin, hemû gotinên din bêtir ne. Heke Kurdan bi destûrê neyên nasandin, çareseriyeke rastîn nabe.”

Wî diyar kir ku ji bo ku aştiyê bibe xwedî bingehên civakî, divê dewlet bi rêzekê zelal û berpirsiyar bigire. Wî got ku Partiya DEM pêvajoyê bi mîtîng û civînên gel re hevdem dimeşîne û ku civak ji dewletê gavên somût dixwaze. “Heke dewlet ne dibêje ku ez hebûna Kurdan nas dikim û vê yekê di Destûrê de ne diyar dike, gotina ‘zarok bimînin’ ji sloganan derbas nabe,” wî hişyar kir.

Perwerdehiya bi zimanê dayikê û nasandina qanûnî

Çiftyürek got ku daxwazên gelê Kurd bi salan heman in û ku pirsgirêk ne li ser hejmarê ye, lê li ser nasandina hebûnê ye. “Hebûna gelê Kurd divê bi destûrê were piştgirîkirin. Ku Kurdî tenê wek zimaneke ‘serbest’ were dîtin têr nake; divê bibe zimanê perwerdehiyê û di qada giştî de statuyeke fermî bistîne,” wî got.

Wî diyar kir ku sed hezaran siyasî, akademîsyen û rewşenbîr di girtîgehê de ne bi sedema pirsgirêka Kurdî ye. Wî got ku di qonaxa yekem de divê Qanûna Têkoşîna Li Dijî Terorê were nermkirin, karûbarên kayyumê bidawî bibin û qedexeyên siyasî were rakirin. “Ev ne çareserî ye; ev tenê pîrsgirêkên ku ev pirs afirandine têne çêkirin,” wî got.

“Bê hevkariyê bi Kurdan re, nabe hêza herêmî”

Çiftyürek nêrîna ku Kurdan ji siyaseta herêmî dûr dike rexne kir û got ku rêya ku Tirkiye li Rojhilata Navîn bibe aktorekî bi bandor, ji hevkariyeke stratejîk bi Kurdan re derbas dibe. “Dîtina Kurdan wek tehdît, Tirkiyê tê dixe kuçikek bêderketinê. Bi gelên ku bi hezar salan re hev dijîn, ne divê dijminatî were çêkirin, lê hevkarî,” wî got.

Wî her weha siyaseta Tirkiyê ya ku li ser Rojava bi bingehê ewlehiyê hatiye avakirin rexne kir û serdana Wezîrê Derve, MÎT û Serfermandarê Giştî yê Tirkiyê bo Şamê di vê çarçoveyê de nirxand. “Çareserî bi zimanê tehdîtê nayê; bi bîranîna dîroka hevpar, biratî û têgihiştina mezinbûna hevbeş tê. Ji bo Kurdan û Tirkên, aqilê rastîn ê dewletê ev e,” wî got.