LI SÛRIYÊ QONAXA GUHERÎNÊ: MERKEZÎTIYÊ Û PEYMANÊN HÊRSÊK

Li Sûriyê, pêvajoya ku bi katliamên li dijî Aleviyên Ereb li bajarên sahîlê dest pê kir û bi şertên agirbestê yên ku pir caran hatin binpêkirin berdewam kir, nîşan dide ku desthilatdariya Şamê li şûna guherînek demokratîk û pirreng, li ser avakirina nû ya merkezî bi îsrar dimîne.

Piştî hilweşandina rejîma Esedê di 8’ê Kanûna Paşîn 2024’an de, tabloya siyasî ya nû di demeke kurt de ji hêvîya guherîna demokratîk dûr ket û bû pêvajoyek ku tê de pevçûn zêde bûn, destwerdanên derve berfireh bûn û rêbazeke ku bîranîna rêveberiya kevn dixwîne, dîsa bi hêz bû. Di sala 2025’an de katliamên li pey hev, şertên destûrî yên bi zorê û peymanên nebaş, nîşan da ku çareseriyeke ku li ser bingeha temsîla wekhev a gelan be hîn jî dûr e.

Di vê demê de, katliamên li dijî Aleviyên li herêmên sahîlê, peymana ku di 10’ê Adarê 2025’an de di navbera Bakur û Rojhilata Sûriyê û rêveberiya Şamê de hate îmzekirin û her weha zextên leşkerî û siyasî yên li ser Rêveberiya Xweser, bûn çalakiyên bingehîn ên ku pêşeroja welêt diyar dikin.

Peymana 10’ê Adarê, bi taybetî piştrastkirina beşdariya siyasî, ragihandina agirbestê, entegrasyona QSD’yê û avakirina aştiya civakî di nav xwe de digirt, lê di demeke kurt de li ser erdê hate binpêkirin. Kuştîna vê peymanê bi belavkirina pêşnûmeya destûra demkî, ku peymanê qet nabîne, bû sedema reaksiyonên fireh, bi taybetî ji aliyê Kurdan û gelek kesan re.

Di pêvajoya paşîn de, hewlên diyalogê, komîteyên hevbeş û peymanên li ser mahalleyên Şêxmeqsûd û Eşrefiyê yên li Helepê hatin kirin, lê teniştên leşkerî û binpêkirinên li ser erdê van gavan nehiştin ku bimînin. Êrişên li derdora Bendava Tişrînê û dorpêçkirina fiîlî ya li Helepê, dîsa nîşan da ku şertên agirbestê çiqas hêsan têne binpêkirin.

Her çend Serfermandarê Giştî yê QSD’yê Mazlum Abdî sala 2026’an wek destpêkeke nû nîşan da, lê di rewşa niha de xuya dibe ku li Sûriyê guherîna zihniyetê hîn nehatiye pêk anîn. Demên bêyî, dê bibin qada ku dê were diyar kirin ka Sûriya dê ber bi pergaleke demokratîk û pirreng biçî an jî li ser rêza merkezîtiyê bimîne.