DI HILBIJARTINÊN ÎSRAÎLÊ DE TU BLOK NEKARÎ PIRANIYÊ BI DEST BIXE, PARTIYÊN EREBÎ DERKETIN PÊŞ

Di yekem hilbijartinên giştî yên Îsraîlê de ji 7’ê Cotmeha 2023’an ve, tevî ku di texmînên destpêkê de bloka bi serokatiya Serokwezîr Benjamin Netanyahu pêşeng xuya dikir, tu blokek siyasî nikarî 61 kursiyên ku ji bo avakirina hikûmetê pêwîst in bi dest bixe. Zêdebûna texmînkirî ya kursiyên partiyên Erebî jî nîqaşên derbarê rola wan a girîng di danûstandinên koalîsyonê de zêde kir.

Di hilbijartinên 28’ê Cotmehê de, dema ku hejmartina dengdanan berdewam dikir, li gorî texmînên destpêkê dihate hêvîkirin ku bloka bi serokatiya Netanyahu 53 heta 57 kursiyan bi dest bixe. Ji bo bloka muxalefetê ku Gadi Eisenkot jî di nav de ye, nêzîkî 47 kursî dihatin texmînkirin. Ji ber ku hejmartin hîn neqediye, ev hejmar ne encamên fermî yên dawî ne.

Di hilbijartinên ku nêzîkî 7,3 milyon hilbijêran hatibûn vexwendin dengdanê de, rêjeya beşdariyê gihîşt sedî 77,7. Ev rêje li gorî hilbijartinên sala 2022’an 7,1 puan zêde bû.

Li gorî texmînên destpêkê, Partiya Likud ya Netanyahu bi 27-28 kursiyan di rêza yekem de cih digire. Tê hêvîkirin ku Partiya Yashar! ya Eisenkot 21 kursiyan bi dest bixe. Ji bo Partiya B’Yachad ya Naftali Bennett 12-14 kursî, ji bo Yisrael Beiteinu 7-9 kursî û ji bo Partiya Demokratîk 9-10 kursî tên texmînkirin.

HEJMARA KURSIYÊN PARTIYÊN EREBÎ GIRÎNG E

Tê texmînkirin ku partiyên Erebî bi tevahî 16 heta 19 kursiyan bi dest bixin. Ev rewş pozîsyona wan di danûstandinên avakirina koalîsyonê de girîng dike. Lêbelê, piraniya serokên muxalefetê li dijî vebijarka avakirina hikûmetekê bi piştgiriya partiyên Erebî ne. Serokê Partiya Demokratîk, Yair Golan, wekî îstîsnayekê ji vê helwestê tê dîtin.

Derbasnebûna hin partiyên biçûk ên rastgir ji bendê hilbijartinê ya sedî 3,25 jî dikare bigihîştina piraniyê ji aliyê bloka Netanyahu ve dijwartir bike. Piştî ku belavbûna dawî ya kursiyan diyar bibe, tê hêvîkirin ku partî dest bi danûstandinên koalîsyonê bikin. Heke danûstandin encamê nedin, îhtîmala hilbijartinên zû dîsa dikare were rojevê.

NETANYAHU BANGA AVAKIRINA KOALÎSYONEKE RASTGIR KIR

Serokwezîr Benjamin Netanyahu, li Orşelîmê dema ku ji alîgirên xwe re axivî, got: “Divê em hikûmeteke rastgir a bihêz ava bikin.” Wî parast ku piraniya Cihû û Siyonîst divê yek bibin û li dijî avakirina hikûmetekê bi piştgiriya partiyên Ereb ên Îsraîlê derket.

EISENKOT: REDKIRINEKE TAM A NETANYAHU

Piştî weşandina texmînên destpêkê yên hilbijartinan, nûnerên muxalefetê daxuyaniyên xwe dan. Gadi Eisenkot encaman wekî “redkirineke tam a Netanyahu” binav kir. Yair Lapid, serokê muxalefetê li Meclîsê, got ku bloka Netanyahu “têkçûneke giran” dîtiye. Serokê Partiya Demokratîk, Yair Golan jî got ku gel Netanyahu ji desthilatdariyê dûr xistiye.

Eisenkot ragihand ku ew dê beşdarî hikûmetekê ya bi serokatiya Netanyahu nebe, tewî ku postê serokwezîrtiyê bi awayekî dor bi dor were parvekirin. Itamar Ben-Gvir, serokê Partiya rastgir a tundrew Otzma Yehudit, jî li dijî avakirina hikûmeteke yekîtiyê ku Eisenkot tê de cih bigire hişyarî da.