ÎRANÊ LI SER TENGAVÊ HURMUZÊ AÇIKIR: “HATÎYE NAGIRTIN, LÊ TENSIYON TRAFÎKA GEMIYAN KÊM KIR”

Wezîrê Karên Derve yê Îranê Abbas Erakçî, di demekê de ku tensiyona navçeyî zêde bûye, li ser Tengavê Hurmuzê daxuyaniyek kir. Wî got ku tengav nehatîye girtin, lê ji ber metirsiya zêdebûna şer trafîka gemiyên bazirganî hêdîtir bûye. Hikûmeta Tahranê jî berpirsiyariya ev tirs û tensiyonê li ser Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê (ABD) bar kir.

“Tengav girtî nîne”

Erakçî di daxuyaniya xwe ya li ser medyayên civakî de got ku gemiyên bazirganî hîn jî di Tengavê Hurmuzê re derbas dibin. Lê wî diyar kir ku ji ber ku şirketên bîmeyê metirsiya şerê bilind dibînin, hin gemî bi ihtiyatê tevdigerin û ev jî sedema hêdîbûna trafîkê bûye.

Wezîrê Îranî diyar kir ku ev şik û guman ji aliyê Îranê ve nîne û ABD rexne kir. Wî got:
“Gemî di dudilî de ne, ji ber ku şirketên bîmeyê ji şerê ku we dest pê kir tirsiye, ne ji Îranê.”

Erakçî her wiha bang li aktorên navneteweyî kir û girîngiya rêzgirtina hevdu ji bo domandina bazirganiya deryayî bal kişand:
“Azadiya seferê bê azadiya bazirganiyê nayê. Divê her du jî bêne rêzgirtin.”

Hişyariya Îranê li ser altyapeya enerjiyê

Ji aliyê din ve, Hêzên Parastina Şoreşa Îranê (Pasdaran) di daxuyaniyekê de ragihandin ku ger li ser santralên elektrîkê yên Îranê êrişek were kirin, dê bersivê tûj were dayîn.

Di daxuyaniyê de hat gotin ku ger santralên Îranê bûn hedef, dibe ku alîkarîyên enerjiyê yên Israelê û her wiha santralên ku li herêmê bingehên leşkerî yên ABD bi elektrîkê tedarik dikin jî bêne hedefgirtin.

Her wiha hat diyarkirin ku altyapeya aborî, pîşesazî û enerjiyê ya ku ABD di herêmê de hevpar e jî di nav hedefên bersivê de ye.

Ultimatûma 48 saetan a Trump

Tensiyonê di herêmê de zêde kir jî daxuyaniyên Donald Trump bûn. Serokê ABDyê ji Îranê xwest ku di nav 48 saetan de Tengavê Hurmuzê “bi tevahî û bê tehdîd” vekirî bimîne.

Trump got ger ev nebe, santralên elektrîkê yên Îranê dê bêne hedefgirtin û wî ev got:
“Em ê ji ya herî mezin dest pê bikin û wan bixin.”

Peyamên tûj ji Tahranê

Serokkomarê Îranê Mesûd Pezeşkîyan jî di daxuyaniyekê de got ku Tengavê Hurmuzê bi tevahî nehatîye girtin, lê dibe ku li dijî welatên ku li Îranê êriş dikin siyasetek cûda were girtin.

Wî li ser girîngiya tengavê ji bo bazirganiya enerjiyê ya cîhanê got:
“Tengavê Hurmuzê ji hemû gemiyan re vekirî ye, lê ji bilî welatên ku li axa Îranê êriş dikin.”

Di heman demê de, pêşketinên li Tengavê Hurmuzê – ku beşek mezin ji bazirganiya petrolê ya cîhanê di wir re derbas dibe – ji aliyê bazarên enerjiyê yên cîhanê ve bi baldarî tê şopandin.