ÎRANÊ JI SÎVÎLAN LI WELATÊN KÖRFEZÊ Û ÎSRAÎLÊ RE HIŞYARÎ KIR: “DI 48 SAETAN DE AMADE BIIN”

Di dema ku şerê di navbera Îran, Îsraîl û Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê (ABD) de hefteyan e didome û tensiyon her roj zêdetir dibe, ji Tahranê hişyariyek balkêş ji bo gelê herêmê hat kirin. Alîkarê Serokkomarê Îranê Îsmail Sekab Isfahanî, ji sivîlên ku li Îsraîl û welatên Körfezê dijîn xwest ku “di nav 48 saetan de av depokin û telefonên xwe şarj bikin.”

Bang li sivîlan: amade bin

Piştî ku şer di dawiya meha Şubatê de dest pê kir, niha çaranîn hefteya xwe derbas dike. Operasyonên leşkerî û daxuyaniyên li hember hev tensiyona li herêmê zêdetir kirine.

Peyama Isfahanî wekî nîşana îhtîmala dalgeyek nû ya êrişan tê şîrove kirin, bi taybetî ji bo sivîlên ku li Îsraîl û welatên Körfezê dijîn.

Wî di peyama xwe de got ku divê sivîl ji bo pêdiviyên bingehîn amade bin û li dijî pêşketinên ku dibe ku di demeke nêz de çêbibin, av û amûrên ragihandinê amade bikin. Ev hişyari ev tirs zêde kir ku şer dikare bêtir li ser altyapeya sivîl bandor bike.

Trump altyapeya enerjiyê hedef kir

Yek ji daxuyaniyên ku tensiyon zêde kir jî ji Serokê ABDyê Donald Trump hat. Trump got ku santralên elektrîkê yên Îranê dikarin bibin hedef.

Li gorî pisporan, ger li ser tesîsên enerjiyê êriş bê kirin, ev tenê encamên leşkerî nake; dibe ku bibe sedema qutbûna berfireh a elektrîkê û têkçûna karûbarên bingehîn.

Ev jî dikare şert û mercên mirovî yên ku jixwe giran bûne bêtir giran bike.

Êrişên li hember hev didomin

Di şerê ku di 28ê Şubatê de dest pê kir de, her du alî êrişên xwe didomînin. Îran, li gel hedefên Îsraîl û ABD, li hin cihên welatên Körfezê bi füzeyên balîstîk û balafirên bêmirov êriş dike.

Li aliyê din, hêzên ABD û Îsraîl jî êrişên xwe li ser hedefên leşkerî û stratejîk yên Îranê didomînin.

Li herêmê hem êrişên hewayî, hem avêtinên füzeyan û hem jî operasyonên sîber didomin. Her wiha hat ragihandin ku xetên enerjiyê û veguhestinê jî bi ciddî bandor dibin.

Bi taybetî tensiyona li derdora Tengavê Hurmuzê ji bo ewlehiya enerjiyê ya cîhanê metirsiyek girîng diafirîne.

Dibe ku şer berfireh bibe

Çavdêrên navneteweyî hişyar dikin ku şer dibe ku ne tenê di navbera Îran û Îsraîl de bimîne.

Li gorî analîstan, welatên Körfezê û bingehên leşkerî yên ABD li herêmê jî dikarin bibin hedefên şerek berfireh.

Her çend bangên çareseriya dîplomatîk têne kirin jî, hereketên leşkerî li qada şer nîşan didin ku krîz di demeke kurt de nayê rawestandin. Bangên amadebûnê yên ku ji aliyê rayedarên Îranê ve ji sivîlan re hatine kirin jî şîroveya ku şer dibe ku bikeve qonaxek nû û dijwartir xurt dike.