BOZAN: SİYASETA ÎNKARÊ YA LI TIRKÎYÊ LI SÛRİYÊ JÎ ÇARE NAYÊ

Parlamenterê DEM Partiyê yê Mêrsînê Ali Bozan, di nirxandina xwe de li ser êrîşên li dijî Kurdên Helebê û Rojavayê, got ku mentalîteya înkarkar a ku li Tirkiyê bi salan tê meşandin, li Sûriyê jî nikare çareyê biafirîne. Bozan destnîşan kir ku rêya rast a demokratîk ne bi gotinê, lê bi helwest û gavên pratîk re pêk tê.

Dema ku êrîşên komên girêdayî Hikûmeta Derbasî ya Sûriyê li ser herêmên Şêxmeqsûd û Eşrefiyê yên Helebê didomînin, SÎHAyên girêdayî Tirkiyê jî siloyên genimê yên li Til Temirê armanc kirin. Bozan got ku piştî axaftinên tehdîdkar ên Serokê MHP’yê Devlet Bahçeli li dijî Rojava û QSDê, zext û êrîşên li dijî herêmên Kurdên li Helebê û Rojavayê zêde bûne û ku li hemû qadên civakî bersiv û protesto bilind bûne.

“Îradeya çareya mayînde tune”

Bozan got ku êrîşên li ser Şêxmeqsûd û Eşrefiyê nîşan dide ku li Sûriyê ti iradeyeke ji bo çareya mayînde tune ye û got: “Peymana 10’ê Adarê tenê metnek ku bi şertkirina hişkandina çekên YPGê tê sînorkirin nîne.”
Bozan hat xêzkirin ku ev peyman bi demek dirêj bi vê çarçoveyê teng tê nirxandin û ku piştî derbasbûna tarîxa ku li ser wê hatibû li hev kirin, êrîşên li Helebê vê nêrîna bi eşkereyî nîşan dan.

Bozan bal kişand ser ku di van rojên dawî de bombardîmanên li dijî sivîlan li van herêman didomin û got ku ev rewş nîşaneya rêxistinek nîne ku li Sûriyê ji bo aştiya mayînde dixebite.

“Pirsgirêk bi çek daye sînorkirin”

Bozan got ku naveroka Peymana 10’ê Adarê bi zanebûnî hate tengkirin û got: “Ev peyman tenê ne li ser entegrasyona YPGê an jî hişkandina çekan e; ew li ser çarekirina pirsgirêkên hemû gel û baweriyên ku li Sûriyê dijîn pêk tê. Lê Hikûmeta Şamê heta niha vê meselê tenê bi sernavê hişkandina çekan ve girêdaye.”

Bozan got ku ev nêrîn di Tirkiyê de jî bi pêvajoya ku bi salan hat meşandin re dişibihe. Li wir jî pirsgirêka Kurd bi demokratîkbûn û hemwelatiyê re têk nehat, lê bi çek û şer re hate sînorkirin. Wî destnîşan kir ku eslê pirsgirêkê înkarkirina hebûna, ziman û nasnameya gelê Kurd e.

Bozan got ku li ser aliyên siyasî û qanûnî yên pirsgirêka Kurd tu gavên somut nehatine avêtin û ku dema ku înkarkirin didomîne, mesele her tim bi nîqaşa hişkandina çekan re tê sînorkirin. Wî got ku ji vê aliyê ve nêrîna li Sûriyê û Tirkiyê gelekî hevdu dişibihin.

“Êrîş baweriya li pêvajoyê kêm dike”

Bozan got ku êrîşên ku li Helebê didomin, baweriya li pêvajoya ku li Tirkiyê tê meşandin jî xera dikin û got: “Dema ku li Tirkiyê axaftina aştiyê tê kirin, li Sûriyê bombardîmanên li dijî Kurd û sivîlan ne qebûl in. Her weha eşkere ye ku gelek ji hêzên HTŞ û ÖSO yên ku li Şêxmeqsûd û Eşrefiyê êrîş dikin, bi Tirkiyê nêzîk in.”

“Gotin hene, lê helwest tune”

Bozan got ku li Tirkiyê û li Sûriyê heta niha li ser demokratîkbûnê gelek gotin hatine kirin, lê ev gotin di pratîkê de nehatine bicîhkirin. Wî got ku axaftin bi çarçoveyeke teng re sînorkirî ma û zimanek tehdîdkar û jorîn pêş ket.

Bozan her weha li ser gotinên dawî yên Devlet Bahçeli li dijî Kurdên Sûriyê û rewşa xweser a Kurd re rawestiya û got ku vegera wê zimanê tehdîdkar ji aliyê Kurdên li Tirkiyê ve bi baldarî tê şopandin û ne qebûl e.

“Têgihîştina yekîtî li Sûriyê tê veguhastin”

Bozan got ku modela ku li Sûriyê tê xwestin were sepandin, wekî xweşbînî, veguheztina mentalîteya yekîtiyê ya ku li Tirkiyê bi salan hate sepandin e. Wî got: “Wekî ku Anayasaya 1982’an ya Tirkiyê were girtin, peyvên ‘Tirk’ û ‘Tirkiye’ ji wê werin rakirin û li şûna wan ‘Ereb’ û ‘Sûriye’ were nivîsandin û li Sûriyê were sepandin.”

“Înkarkirin çare nabe”

Bozan destnîşan kir ku ev nêrîn ji bo tu gelî feyde nayê û got: “Mentalîteya înkarkar a ku li Tirkiyê bi dehsalan hate sepandin, çare neanî; li Sûriyê jî nayê anîn. Ger armanc civareke bi rastî demokratîk be, ev bi gotinê nabe, bi helwest û kiryarê pêk tê. Divê li her cîhanê zimanê înkarkirin û tehdîdê ya li dijî Kurdan were terkkirin.”

“Kurd dê xwe li ser destkeftiyên xwe bigire”

Bozan bal kişand ser ruhê yekîtiyê ya gelê Kurd û bîr anî ku di berxwedana Kobanê ya sala 2014’an de, Kurdên li çar parça cîhanê nîşan dan ku di ber êrîşan de çawa dikarin bi hev re bibin yek. Wî got ku heke êrîşên li dijî Kurdan li Sûriyê, Rojavayê an jî Helebê bidomin, Kurdên li çar parça wê her weha bi heman ruhê yekîtiyê destkeftiyên xwe biparêzin.