RÊVEberiya TEVGERÊ: LI PÊŞIYA AZADIYA RÊBER APO HÊJ ASTENGÎ NE MAYE!

Rêveberiya Tevgerê ragihand ku hêzên xwe yên ku di nav sînorên Tirkiyeyê de xetereya pevçûnê dernexistin vekişandine û her wiha 4 tunelên şer û çeperên li herêma Metînayê vala kirine. Di daxuyaniyê de hate gotin: “Li pêşiya gavavêtina ji bo azadiya Rêber Apo û qanûnên azadiyê êdî tu astengî û hincetek nemaye.” Rêveberiya Tevgerê bang li desthilatdariyê kir ku ji bo pêşxistina pêvajoya aşitî û civaka demokratîk bê derengî gav bavêje.

Rêveberiya Tevgerê di daxuyaniya xwe de got ku ji destpêkirina pêvajoya aşitî û civaka demokratîk, ku di 23ê Cotmeha 2024an de Abdullah Ocalan bersiva Devlet Bahçelî dabû û gotibû ku ew dikare rewşa pevçûnê bixe ser bingehekî siyasî û hiqûqî, du sal derbas bûne. Di daxuyaniyê de hate destnîşankirin ku Ocalan di van du salan de bi hewldanên mezin pêvajoyê gihandiye vê qonaxê.

Rêveberiya Tevgerê bi bîr xist ku piştî bangawaziya Ocalan a 27ê Sibatê 2025an, tevgerê bêpevçûnî ragihand. Di Kongreya 12emîn a ku di navbera 5 û 7ê Gulanê 2025an de hate lidarxistin de biryarên fesihkirina PKKê û bidawîkirina têkoşîna çekdarî ya li dijî Tirkiyeyê hatin girtin. Di kongreyê de her wiha biryar hatibû girtin ku pêvajoya aşitî û civaka demokratîk bi hemû aliyên xwe ve divê ji aliyê Ocalan ve were birêvebirin. Li gorî daxuyaniyê, bi vî awayî îradeya çareserkirina pirsgirêka Kurd bi rêbazên demokratîk û siyasî careke din hate destnîşankirin.

Di daxuyaniyê de hate gotin ku hevserokê Konseya Rêveber a KCKê Besê Hozat, bi 30 hevalên xwe re, di 11ê Tîrmeha 2025an de wekî sembola îradeya bidawîkirina têkoşîna çekdarî ya li dijî Tirkiyeyê çekên xwe şewitandin. Hate gotin ku ev gav guhertina stratejîk a tevgerê bi awayekî pratîkî nîşan da.

Her wiha hate bîranîn ku gerîlayên ku piştî biryara bidawîkirina têkoşîna çekdarî hêdî hêdî ji nav sînorên Tirkiyeyê vekişiyabûn, di 26ê Cotmeha 2025an de bi endamê Konseya Rêveber a KCKê Sabri Ok re îradeya xwe ya bidawîkirina têkoşîna çekdarî û domandina têkoşîna siyasî ya demokratîk ji raya giştî re ragihandibûn.

Rêveberiya Tevgerê diyar kir ku Ocalan û Tevgera Azadiyê gelek caran çareserkirina pirsgirêka Kurd li ser bingeha demokratîkbûnê anîne ziman. Li gorî daxuyaniyê, gelê Kurd, raya giştî ya Tirkiyeyê û aliyên navneteweyî ev nêzîkatî piştgirî kirine. Di daxuyaniyê de hate gotin ku helwesta Ocalan û PKKê dikare destpêka serdemeke nû ji bo Tirkiye û Rojhilata Navîn be. Her wiha hate destnîşankirin ku du sal in li Tirkiyeyê pevçûnên çekdarî pêk nehatine û di vê pêvajoyê de ciwanên Kurd û Tirkan jiyana xwe winda nekirine. Li gorî daxuyaniyê, ev yek bi serê xwe nirxa pêvajoya aşitî û civaka demokratîk nîşan dide.

RÊBER APO JI BO PÊŞXISTINA PÊVAJOYÊ ÎRADEKE BIHÊZ Û HEWLDANEKE MEZIN NÎŞAN DANE

Di daxuyaniyê de hate gotin ku ne tenê Kurdan, lê her kesê ku li Tirkiyeyê dixwaze demokratîkbûn pêş bikeve jî bawer kiriye ku gihîştina pêvajoyê bi encameke serkeftî dê ji hemû gelên Tirkiyeyê re bibe destkeftî. Hate gotin ku bi tecrûbeya jiyînê hatiye dîtin ku pirsgirêka Kurd, ku nêzîkî sedsalekê ye çareser nebûye, bi gelek pirsgirêkên din ên welêt ve girêdayî ye. Di encama pevçûnan de bi dehhezaran kes jiyana xwe ji dest dane û ji bo şer trîlyonan dolar hatine xerckirin. Her wiha ev pirsgirêk bûye xalekî lawaz ji bo dewleta Tirk, ne tenê di siyaseta navxweyî de, lê di siyaseta derve de jî.

Di daxuyaniyê de hate gotin ku yek ji encamên herî giran, qutbûna têkiliyên di navbera gelên Kurd û Tirk de ye, her çend ew bi sedsalan wekî cîran li kêleka hev jiyane. Pêvajoya aşitî û civaka demokratîk dixwaze bi bidawîkirina pevçûna çekdarî û dijberiyê, bi rêya entegrasyona demokratîk vê qutbûnê çareser bike.

Li gorî daxuyaniyê, Ocalan çareseriyê tenê wekî hilbijartineke siyasî pêşkêş nekiriye. Bi Manifestoya Civaka Demokratîk û belgeyên di derbarê komara demokratîk û entegrasyona demokratîk de, bingehên îdeolojîk û teorîk ên çareseriyê jî eşkere kiriye. Hate gotin ku Ocalan ji bo pêşxistina pêvajoyê îrade û hewldaneke mezin nîşan daye û Tevgera Azadiyê jî li gorî vê rêgezê tevger kiriye.

Li gorî daxuyaniyê, di encama nêzîkatiya Ocalan û gavên ku tevger avêtine de, di Meclîsê de ji bo çareserkirina demokratîk a pirsgirêka Kurd komîsyonek hat avakirin. Komîsyonê, ku piraniya partiyên siyasî endamên xwe pê re şandibûn, bi beşên cuda yên civakê û kesên têkildar re hevdîtin kir. Piştî hevdîtina bi Ocalan re jî raporek amade kir. Her çend di raporê de kêmasî û şaşiyên cidî hebûn, lê hate gotin ku di wê de heta radeyekê hatiye pejirandin ku pirsgirêka Kurd bi rêbazên çekdarî nayê çareserkirin û çareserî bi demokratîkbûnê pêkan e. Di raporê de hin gavên destpêkê yên ku îradeya siyasî dikare bavêje jî hatin rêzkirin. Lê Rêveberiya Tevgerê destnîşan kir ku desthilatdarî van gavan neavêtiye û di warê demokratîkbûnê de jî ti destpêşxeriyek nekiriye.

Rêveberiya Tevgerê diyar kir ku Ocalan derxistina qanûneke çarçoveyî, ku ew wekî “qanûna kok” binav kiriye, ji bo çareserkirina demokratîk a pirsgirêka Kurd girîng dibîne. Hate gotin ku Ocalan di hemû hevdîtinên bi dewletê re de girîngiya vê qanûnê anîye ziman û gelek caran li ser derxistina qanûnên azadiyê piştî qanûna çarçoveyî jî rawestiyaye.

Lê di daxuyaniyê de hate gotin ku qanûna çarçoveyî ya hatî amadekirin bi wê firehî û naveroka ku Ocalan pêşniyar kiribû derneketiye. Tevgera Azadiyê jî nêrîn û pêşniyarên xwe hem bi navbeynkarên ku têkiliya di navbera tevgerê û dewletê de datînin re parve kiriye, hem jî di çavkaniyên vekirî de eşkere kiriye. Lê ev pêşniyar bi awayekî bingehîn nehatine berçavgirtin.

Li gorî daxuyaniyê, Ocalan ji bo ku wekî koordînatorê aşitî û siyasîbûnê di şertên xebata azad de rola xwe bilîze, qanûna çarçoveyî wekî “gavê yekem ji hezar gavan” dîtiye. Tevgera Azadiyê jî derxistina qanûnê di şertên siyasî yên heyî de, bêyî ku tenê li naveroka wê were nêrîn, girîng dîtiye. Lê di heman demê de kêmasî û pirsgirêkên cidî yên qanûnê jî diyar kiriye. Rêveberiya Tevgerê îdia kir ku derxistina Ocalan û rêveberiya Tevgera Azadiyê ji qadê qanûnê, wê ji destpêkê ve bêwate û dijwar ji bo sepandinê kiriye. Her wiha hate gotin ku ev qanûn îradeya Meclîsê, ku divê bibe platforma bingehîn a çareserkirina pirsgirêka Kurd, sînordar dike.

HÊZÊN KU DI NAV TIRKIYEYÊ DE XETEREYÊ NEDIGIHANDIN VEKIŞANDIN; 4 TUNELÊN ŞER Û ÇEPERÊN METÎNAYÊ JÎ VALA KIRIN

Rêveberiya Tevgerê got ku piştî derxistina qanûna çarçoveyî, desthilatdariya AKPê ti gavek neavêtiye. Hate gotin ku di dema amadekirina qanûnê de berpirsên dewletê soz dabûn ku Ocalan bikare bi gelek kesan re, di serî de rojnamevanan, hevdîtinan bike; lê di vê mijarê de jî ti gav nehatine avêtin. Hate destnîşankirin ku ji bilî hevdîtinekê di navbera heyeta DEM Partiyê û Îmraliyê de, tecrîd li ser Ocalan berdewam kiriye.

Di daxuyaniyê de hate ragihandin ku tevger, tevî vê rewşê, ji bo ku desthilatdarî êdî tu hincetê ji bo negavavêtinê nede, çend roj berê hemû hêzên xwe yên ku di nav Tirkiyeyê de xetereya pevçûnê nedixistin, bi tevahî vekişandiye. Her wiha ji bo ku dewleta Tirk wan wekî xetereyê nebîne, tevger di heman rojên de 4 tunelên şer û çeperên li herêma Metînayê, li rojavayê Zapê û her çend ji sînorê Tirkiyeyê dûr bin jî, vala kiriye.

Rêveberiya Tevgerê diyar kir ku hemû hêzên çekdar ên di nav sînorên Tirkiyeyê de û yên li derveyî Tirkiyeyê yên ku dikarin wekî hêzên nêzî sînorê bêne nirxandin, vekişandine. Li gorî daxuyaniyê, bi vî awayî hemû şertên stratejiya bidawîkirina têkoşîna çekdarî ya li dijî Tirkiyeyê û domandina têkoşîna siyasî ya demokratîk hatine cih.

Di daxuyaniyê de hate gotin ku dewleta Tirk êdî nikare behsa ti xetereya çekdarî ya ji bo Tirkiyeyê bike. Rêveberiya Tevgerê îdia kir ku ji bo çareserkirina pirsgirêkên wiha gavên ku li tu cihê din ê cîhanê nehatine dîtin avêtine. Hate gotin ku ger nirx û wateya van gavan neyê zanîn û di serî de ji bo azadiya Ocalan û derxistina qanûnên azadiyê gav neyên avêtin, ev yek dê wateya domandina polîtîkayên înkar û tunekirinê yên sedsalî yên dewleta Tirk be.

LI PÊŞIYA GAVAVÊTINA JI BO AZADIYA RÊBER APO ÊDÎ TU ASTENGÎ NEMAYE

Rêveberiya Tevgerê diyar kir ku nêzîkatiya li hember Ocalan û rakirina hemû astengiyan ji pêşiya jiyana wî ya azad û xebata wî ya bêkêmkirin dê nîşan bide ku desthilatdariya AKPê bi rastî çawa nêzî pêvajoyê dibe. Hate gotin ku ger di vê mijarê de bê derengî gav neyên avêtin, gumanên di nav gelê Kurd û Tevgera Azadiyê de li ser pêvajoyê zêde dibin û ev yek dê bandorê li ser helwestan jî bike.

Di daxuyaniyê de hate gotin ku avahiya rêxistinî ya tevgerê pêvajoyê herî zêde li gorî nêzîkatiya li hember Ocalan dinirxîne, ji ber ku nêzîkatiya li hember Ocalan wekî nêzîkatiya li hember gelê Kurd û çareserkirina pirsgirêka Kurd tê dîtin.

Rêveberiya Tevgerê diyar kir ku li pêşiya gavavêtina ji bo azadiya Ocalan û derxistina qanûnên azadiyê êdî tu astengî û hincetek nemaye. Hate gotin ku ger dewleta Tirk dibêje dixwaze pirsgirêkeke sedsalî ne bi rêbaza çekdarî ya berê, lê li ser bingeha demokratîkbûnê çareser bike, divê bê derengî gavên pêwîst ji bo pêşxistina pêvajoya aşitî û civaka demokratîk bavêje.

Di daxuyaniyê de hate gotin ku pirsgirêka Kurd ewqas girîng e ku nayê girêdan bi siyaseta navxweyî ya rojane an hesabên hilbijartinê. Ev ne pirsgirêka partiyekê ye, lê pirsgirêka hemû gel û hêzên siyasî yên Tirkiyeyê ye. Hate gotin ku ger desthilatdariya AKPê dixwaze pêvajoyê dirêj bike, Tevgera Azadiya Kurd zêdetir lawaz bike û polîtîkayên xwe yên berê bidomîne, ev dê bibe yek ji şaşiyên herî mezin di dîroka Tirkiyeyê de. Li gorî daxuyaniyê, ev helwest dê polîtîkayên Ocalan û tevgerê yên ku ji bo berjewendiya gelên Tirkiyeyê û Rojhilata Navîn tên pêşkêşkirin bêbandor bike û zirarê bide gelên Tirkiyeyê.

Rêveberiya Tevgerê got ku ji bo ku rewşeke wiha dernekeve, bi berpirsiyariyeke mezin hewl dane erkên xwe pêk bînin. Hate gotin ku nêzîkatiya Ocalan û tevgerê rast neyê famkirin an wekî lawaziyê were dîtin, ev yek ji nêzîkatiyeke siyasî ya rûkalî û hêsan wêdetir ti wateyekê nake.

Di dawiya daxuyaniyê de bang li desthilatdariyê hate kirin ku vê nêzîkatiyê berde. Her wiha gelên Tirkiyeyê, hêzên demokrasiyê û hemû welatparêzên Tirkiyeyê hatin vexwendin ku ji bo pêvajoya aşitî û civaka demokratîk a bi pêşengiya Ocalan berpirsiyariyê hilgirin.

Di daxuyaniyê de hate destnîşankirin ku pêvajoyê tenê wekî pirsgirêkeke di navbera AKPê û Tevgera Azadiyê de dîtin, rastiyê ji ber çavan dûr dixe. Hate gotin ku gelek pirsgirêkên ku gelên Tirkiyeyê gilî dikin û çareseriya wan dixwazin, bi bêçareserkirina pirsgirêka Kurd ve girêdayî ne. Ji ber vê yekê, gelên Tirkiyeyê û hêzên demokrasiyê divê bi awayekî çalak beşdarî pêvajoyê bibin.

Rêveberiya Tevgerê diyar kir ku pêvajoya aşitî û civaka demokratîk ji bo hemû hêzên civakî û gelên Tirkiyeyê fersendeke dîrokî pêşkêş dike. Li gorî daxuyaniyê, ji bo rakirina astengiyan û gihîştina pêvajoyê bi serkeftinê, helwest û têkoşîneke siyasî ya birêxistinkirî berpirsiyariyeke dîrokî ye.