HÛRGELIYÊN PEYMANA DI NAVBERA ÎRAN Û AMERÎKAYÊ DE ZÊDETIR DIBIN

Piştî muzakereyên dirêjdem ên di navbera Dewletên Yekbûyî û Îranê de, hûrgeliyên peymana ku tê gotin gihîştiye lihevhatinê dest pê kir ku derkevin holê. Li gorî agahiyên ku di medyaya Îranê de hatine weşandin, peyman di warên aborî, siyasî û ewlehiyê de gelek rêkûpêkên girîng dihewîne.

Li gorî peymanê, tê payîn ku Amerîka astengiyên li ser 24 mîlyar dolar mal û milkên Îranê yên hatine cemidandin rake. Herwiha tê gotin ku 12 mîlyar dolar ji vê hejmarê berî merasîma fermî ya îmzekirinê dê were veguhastin bo rêveberiya Tehranê.

Li gorî agahiyan, rêveberiya Washingtonê soz daye ku cezayên petrolê yên li dijî Îranê rake û di pêşerojê de cezayên nû neyên danîn. Herwiha mezinnekirina hebûna leşkerî ya Amerîkayê li Rojhilata Navîn jî di nav şertên peymanê de ye.

Di warê aboriyê de jî tê gotin ku Amerîka û hevalbendên wê dê ji bo vejandina aboriya Îranê pakêteke veberhênan û pêşxistinê ya bi nirxa herî kêm 300 mîlyar dolar amade bikin.

Rêveberiya Tehranê jî di çarçoveya peymanê de piştrast kiriye ku dê bi Peymana Neberbelavkirina Çekên Nukleerî (NPT) ve girêdayî bimîne û çekên nukleerî pêş nexîne.

Yek ji xalên ku bala gelek kesan kişand bernameya mûşekî ya Îranê bû. Li gorî agahiyan, ev mijar ji çarçoveya muzakereyên di navbera her du welatan de derxistiye.

Hat ragihandin ku aliyan şeva Duşemê gihîştine lihevhatinê û merasîma fermî ya îmzekirinê ji bo 19’ê Hezîranê tê plankirin. Tê payîn ku nivîsa dawî ya peymanê paşê ji bo pejirandinê ji aliyê Encumena Ewlekariyê ya Neteweyên Yekbûyî ve were nirxandin.

Herwiha tê gotin ku dorpêça deryayî ya Amerîkayê ya li ser Îranê dê bi dawî bibe û Tengava Hurmuzê ji nû ve bi tevahî ji bo trafîka deryayî were vekirin. Hêvî heye ku xebatên paqijkirina mayînan jî piştî îmzekirina fermî dest pê bikin.