BAKIRHAN: ÊDÎ SEDÊN WAITÎNÊ NEMANE, DIVÊ GAVÊN CONKRET BÊNE AVÊTIN

Hevserokê Giştî yê DEM Partiyê Tuncer Bakırhan got ku di Pêvajoya Aştiyê û Civaka Demokratîk de êdî sedemek ji bo bendewariyê nemaye û bang li desthilatdariyê kir ku gavên konkret bavêje. Bakırhan got: “Desthilatdarî êdî divê dev ji vegotina niyetên xwe berde û derbasî qonaxa biryargirtinê bibe.”

Bakırhan di civîna koma parlamenter a DEM Partiyê de axivî û nirxandina xwe ya li ser hevdîtinên ku di çarçoveya Foruma MERÎ ya li Herêma Kurdistanê ya Federal de pêk anîn, parve kir. Wî got ku di forumê de bi Neçîrvan Barzanî, Bafil Talabanî, Kubat Talabanî, Mazlum Ebdî û Îlham Ehmed re hevdîtin kirine. Li gorî Bakırhan, aktorên siyasî yên Kurd girîngiyê didin pêşxistina diyalogê û pêvajoya ku li Tirkiyeyê didome.

‘TENÊ WÊNEYEK BES NÎNE’

Bakırhan got ku civîna aktorên Kurd û wêneyên hevpar girîng in, lê divê ev nêzîkbûn di warên siyasî, civakî û dîplomatîk de jî were xurtkirin.

Wî got: “Li kêleka hev rawestan û di wêneyekê de bi hev re xuya bûn girîng e. Ev hevdîtin û wêne dê dûrbûna ku heta niha çêbûye kêm bike, lê tenê wêneyek bes nîne; divê alîyên siyasî, civakî û dîplomatîk ên vê nêzîkbûnê jî bên avakirin.”

‘PÊVAJO HÊVIYA HEMÛ HERÊMÊ YE’

Bakırhan diyar kir ku li Rojhilata Navîn, ji bilî şeran, krîzên siyasî û civakî jî didomin. Wî got ku encamên aborî û siyasî yên pêşketinên herêmê tenê di sînorên welatên têkildar de namînin, lê bandorê li welatên din jî dikin.

Bakırhan ragihand ku di Foruma MERÎ de dahatûya Rojhilata Navîn, cihê Kurdan di herêmê de, pêşketinên Sûriyê û bandorên Pêvajoya Aştiyê û Civaka Demokratîk a li Tirkiyeyê hatine nîqaşkirin.

Wî got ku çareserkirina demokratîk a pirsa Kurd li Tirkiyeyê dikare li Sûriyê, Iraqê û Îranê jî encamên erênî çêbike. Bakırhan wiha got: “Ev pêvajo ne tenê hêviya Tirkiyeyê, lê hêviya hemû herêmê ye.”

‘TEHRAN DIVÊ BI AKTORÊN KURD RE RASTERAST AXIVÊ’

Bakırhan got ku ew daxuyaniyên ku dibêjin di Îranê de pêvajoyeke nû ya diyalogê bi Kurdan re di qonaxa destpêkê de ye, girîng dibînin. Wî destnîşan kir ku Bafil Talabanî di axaftina xwe ya li forumê de gotiye ku dewleta Îranê jî li vê pêvajoyê bi nêrîneke erênî dinêre.

Bakırhan anî ziman ku rewşa siyasî ya Îranê hîn ne aram bûye û rexneyên li ser girtin û îdamkirina Kurdan û muxalifan hene. Lê wî got ku hêzên siyasî yên Kurd dixwazin pirsgirêkên xwe ne bi şer, lê bi diyalog û danûstandinê çareser bikin.

Bakırhan bang li rêveberiya Tehranê kir ku bi aktorên Kurd ên dixwazin diyalog pêk were rasterast biaxive û got: “Divê êdî navbeynkar hewce nebin. Li cihê ku çek diaxive, herkes winda dike. Li cihê ku mase hebe, kes winda nake.”

‘GER ÎRAN DIYALOGÊ DEST PÊ BIKE Û KURDAN NAS BIKE, EM Ê PIŞTGIRÎ BIKIN’

Bakırhan got ku Kurd yek ji aliyên herî dilxwaz û biryardar ên aştiyê li herêmê ne. Wî diyar kir ku yekbûna Kurdan li dora berjewendiyên stratejîk ên hevpar û xurtbûna wan a li paytextên welatên herêmê dê alîkariya aştiyê bike.

Wî got ku di hevdîtinên Hewlêrê de careke din hate dîtin ku li Rojhilata Navîn pêşketin bi bendewariyê nabe, lê bi axaftin û hilberîna siyasetê pêş dikeve. Bakırhan bang li Kurdan kir ku pirsgirêkên di nav xwe de bi diyalogê çareser bikin.

Wî her wiha got ku nasîna ziman, nasname û îradeya siyasî ya Kurdan dê Îranê lawaz neke, lê wê xurtir bike. Bakırhan diyar kir ku DEM Partî dixwaze diyalog bi Îranê re dest pê bike û soz da ku ew ê piştgiriyê bidin vê pêvajoyê. Wî got ku serkeftina pêvajoya li Tirkiyeyê jî ne li dijî berjewendiyên Îranê ye, lê ji bo hemû herêmê bi kêr tê.

‘ÊDÎ SEDÊN WAITÎNÊ NEMANE’

Bakırhan got ku li Tirkiyeyê zêdetirî du sal in pêvajoyeke girîng dimeşe. Wî bi bîr xist ku di 8ê Cotmehê de rêveberiya tevgerê ragihandiye ku hêzên xwe ji Tirkiyeyê derxistiye û hin kamp jî vala kiriye.

Bakırhan got ku piştî van pêşketinan, civak her ku diçe zêdetir dipirse ka gavên ku dê rê li ber aştiyê vekin kengî bên avêtin. Wî destnîşan kir ku piştî daxuyaniyên derbarê fesihkirin û devjêberdana çekan û biryara vekişînê, civak bi hêvî ve girêdayî vê pêvajoyê bûye.

Bakırhan got: “Li hember tabloyeke wiha zelal, êdî sedemek ji bo bendewariyê nemaye.”

‘DIVÊ DERBASÎ QONAXA AVÊTINA GAVÊN CONKRET BIBIN’

Bakırhan bang li desthilatdariyê kir ku êdî tenê behsa niyetan neke û derbasî qonaxa biryargirtinê bibe. Wî pirsên girîng ên civakê anî ziman: Abdullah Öcalan kengî dê xwedî şert û mercên jiyanê û têkiliyên azad bibe? Kengî dê bikaribe rasterast bi raya giştî re biaxive? Girtî kengî dê bên berdan? Welatiyên li sirgûnê kengî dê vegerin?

Wî her wiha li ser vegera kesên li çiyayan ber bi siyaseta demokratîk, rewşa girtiyên nexweş û dawîanîna pergala kayyuman rawesta. Bakırhan got ku Sait Yıldırım zêdetirî 33 sal in di girtîgehê de ye û tevî nexweşiyên kronîk û nexweşiya dilê xwe, hîn nehatiye berdan.

Bakırhan bang li Meclîsê kir ku qanûnên pêwîst derxîne, pergala kayyuman bi dawî bike, astengên li pêşiya azadiya îfadekirin û rêxistinbûnê rake û hiqûqê bike garantîya her kesî.

‘DIVÊ LI BIN KOORDÎNASYONA ABDULLAH ÖCALAN KONSEYEK BÊ AVAKIRIN’

Bakırhan got ku ji bo pêşketina pêvajoyê mekanîzmayeke konkret pêwîst e û pêşniyar kir ku Konseya Aştiyê û Siyasîbûnê di bin koordînasyona Abdullah Öcalan de bê derengî bê avakirin.

Wî got ku bêçekbûn tenê bi daxuyaniyeke îradeyê bi dawî nabe û mekanîzmayek pêwîst e ku wê bigihîne encamê. Bakırhan got: “Ev mekanîzma ew konse ye.” Wî tekez kir ku divê konse tavilê bê avakirin û dest bi xebatê bike.

‘EV POLÎTÎKA YA TIRSÊ YE’

Bakırhan îdia kir ku kes û saziyên ku li ser aştiyê û siyasەتê diaxivin, rastî zext, sansûr û cezakirinê tên. Wî got ku dema bang li aştiyê tê kirin, ne mimkûn e ku civak û çapemenî bêdeng bên kirin.

Bakırhan tayînkirina kayyum li ser kanala Halk TV, komkirina pirtûka Mahir Çayan a Weşanxaneyên Dipnot û darizandina weşangerê rexne kir. Wî her wiha got ku sansûr û astengên gihîştinê li dijî Ajansa Mezopotamya, JINNEWS û rojnameya Yeni Yaşam hîn didomin.

Bakırhan pirsî ka gelo divê desthilatdarî biryar bide ku kîjan pirtûk bê xwendin, kîjan nûçe bê dîtin û kîjan kes dê rêveberiya şaredariyan bike. Wî ev kiryar wekî “polîtîkaya tirsê” binav kir.

‘BUDÇEYA 2027AN BUDÇEYA REFAHÊ NÎNE’

Bakırhan budçeya sala 2027an jî rexne kir û got ku çavkanî ji bo faîz, sermaye û polîtîkayên ewlehîparêz têne veqetandin, lê barê wê li ser milên teqawîtbûyan, kedkaran û welatiyên kêmderamet dikeve.

Wî got ku di budçeyê de nêzî 4 trîlyon lîre ji bo faîzê û 1 trîlyon û 300 milyar lîre ji bo xercên civakî hatine veqetandin. Li gorî wî, tê plan kirin ku ji baca dahata kedkaran 5 trîlyon û 533 milyar lîre bê komkirin, lê ji sermayedaran 2 trîlyon lîre bê girtin. Wî got ku ev dabeşkirin pirsê derdixe holê ka budçe ji bo kê hatiye amadekirin.

Bakırhan ragihand ku DEM Partî dê hem li qadê hem jî di Meclîsê de li dijî vê budçeyê têkoşînê bike. Wî got ku di 24ê Cotmehê de dê bi şîara “Budçe ji bo Nan, Aştî û Dadmendiyê” kampanyayek dest pê bikin. Wî ragihand ku dê li navçeya Kurtalan a Sêrtê bi kedkaran re be û Tülay Hatimoğulları dê li Stenbolê be. Wî bang li welatiyan kir ku piştgiriyê bidin kampanyayê.

‘XERCÊN PARASTINÊ SEDÎ 60 ZÊDE BÛNE’

Bakırhan zêdebûna sedî 60 a xercên parastinê jî rexne kir. Wî pirsî ka çima di demekê de ku derbarê vekişînê û vala kirina kampan de daxuyanî tên dayîn, ji bo xercên çekan çavkaniyên zêdetir tên veqetandin.

Bakırhan got: “Dema ku hewcedariya vê welatê ya aştiyê evqas zelal e, mirov çawa dikare veqetandina çavkaniyan ji bo şer û çekan rave bike?” Wî diyar kir ku DEM Partî dê têkoşîna xwe bidomîne da ku çavkaniyan ne ji bo şer û kesên ji rêya rantê dewlemend dibin, lê ji bo xizan, teqawîtbûyî û kedkaran bên veqetandin.