NÛNERATIYA PYD YA BAŞÛRÊ KURDISTANÊ: EM QEBÛL NAKIN KU DERSÊN KURDÎ BÊNE KÊM KIRIN BO 3 SAETAN

Nûneratiya Partiya Yekîtiya Demokratîk (PYD) ya li Başûrê Kurdistanê ragihand ku ew biryara Wezareta Perwerdeyê ya Hikûmeta Demkî ya Sûriyê ya kêmkirina saetên dersên Kurdî li Rojavayê Kurdistanê bo 3 saetan di heftê de qebûl nakin.

Di daxuyaniya Nûneratiya PYDê de hat gotin ku biryar û pêşniyarên Wezareta Perwerdeyê ya Sûriyê yên derbarê kêmkirina dersên Kurdî bo 3 saetan di heftê de ji nêz ve tên şopandin. Hat diyarkirin ku ev gav wê pêşketinên ku di van salên dawî de di warê perwerdehiyê de hatine bidestxistin lawaz bike û paşveçûnekê di modela perwerdehiyê ya heyî de pêk bîne.

Di daxuyaniyê de hat bibîrxistin ku di 12 salên dawî de li Rojava di warê perwerdehiyê de ezmûnek berfireh a zanistî û pratîkî hatiye bidestxistin. Hat gotin ku Kurdî di her qonaxa perwerdehiyê de wekî zimanê perwerde û lêkolînê hatiye bikaranîn û pergaleke perwerdehiyê ya berfireh hatiye avakirin.

Di daxuyaniyê de hat destnîşankirin ku bikaranîna zimanê zikmakî tenê bi warên wêje û zanistên mirovan re sînordar nebûye, lê di hemû warên zanistî, bijîjkî û zanistên pratîkî de jî tê bikaranîn. Herwiha hat gotin ku hemû ders li gorî bernameya zanistî ya pejirandî û standardên akademîk ên pêşketî tên dayîn.

Nûneratiya PYDê diyar kir ku sînordarkirina Kurdî di perwerdehiyê de bi 3 dersan di heftê de û daxistina wê ji zimanê bingehîn bo zimanekî alîkar di hînkirina mijarên zanistî de dê bandoreke neyînî li ser perwerdehî û warê akademîk bike.

Di daxuyaniyê de hat gotin ku çareserî ne kêmkirina zimanekê beramberî zimanekî din e, lê modela perwerdehiyê ya duzimanî ye ku Kurdî û Erebî bi hev re tê de tên bikaranîn. Hat destnîşankirin ku ev model li gelek welatên cîhanê tê sepandin û dihêle zanistên bingehîn û ders hem bi Kurdî hem jî bi Erebî bên dayîn.

“KURDÎ NE DERSA HILBIJARTÎ YE, NE JÎ ZIMANEKÎ ALÎKAR E”

Nûneratiya PYDê ragihand ku biryara Wezareta Perwerdeyê bi awayekî vekirî û bê şert tê redkirin û got ku ev biryar li dijî prensîbên dad, wekhevî, mafên zimanî û çandî ye.

Di daxuyaniyê de hat gotin ku sînordarkirina Kurdî bi sê dersan di heftê de an jî hesabkirina wê wekî dersa hilbijartî jî nayê qebûlkirin, ji ber ku ev dikare bibe sedem ku Kurdî wekî zimanekî asayî, alîkar an jî duyemîn were dîtin.

Di daxuyaniyê de hat gotin: “Zimanê Kurdî ne dersa zêde ye ku xwendekaran bikaribin hilbijêrin an bihêlin û ne jî zimanekî biyanî ye li welatê xwe. Zimanê Kurdî zimanê zikmakî, nasname, dîrok, çand û bîranîna civakî ya gelê Kurd e.”

Nûneratiya PYDê îdia kir ku siyasetên perwerdehiyê yên ku statûya zimanê Kurdî kêm dikin nikarin bibin gavên avakirina Sûriyeke nû. Li gorî daxuyaniyê, ev siyaset dê bibe dubarekirina siyaseta înkar û tunekirinê ya ku gelê Kurd bi dehsalan re rû bi rû maye, lê di şêwazeke nû de.

BANG LI ALIYÊN TÊKILDAR JI BO JI NÛ VE XEMILANDINA BIRYARAN

Nûneratiya PYDê bang li aliyên têkildar kir ku biryarên ku qada perwerdehiya Kurdî sînordar dikin ji nû ve bên nirxandin. Di daxuyaniyê de hat xwestin ku gavên pêwîst bên avakirin ji bo parastin û pêşxistina asta akademîk û bernameyên zanistî yên berfireh ên ku di 12 salên dawî de bi Kurdî hatine pêşkêşkirin.

Di daxuyaniyê de hat gotin ku mafê perwerdehiya bi Kurdî divê ji bo nifşên pêşerojê wekî mafekî qanûnî were garantîkirin. Herwiha hat destnîşankirin ku ev maf divê ji bo parastina kalîteya pergala perwerdehiyê û pêşxistina wê di destûra bingehîn a pêşerojê ya Sûriyê de were garantîkirin.

Di daxuyaniyê de hat bal kişandin ser wê yekê ku Sûriya nû nikare li ser zihniyeta kevn û siyaseta înkara nû were avakirin. Ji bo parastina mafên gelê Kurd û prensîbên dad û wekheviyê jî bang hat kirin ku kêmasiyên heyî bên çareserkirin.