TRUMP SENARYOYÊN TEVLÎGERÊN LI HEMBER ÎRANÊ DINIRXÎNE

Serokê Dewletên Yekbûyî Donald Trump, piştî berfirehbûna xwepêşandanên li Îranê û destdirêjiyên tund ên hêzên ewlehiyê, derbarê gavên ku Washington dikare biavêje ser mêzê de nirxandin kir. Li gor daxuyaniyên Qesra Spî, Trump bi berpirsên bilind ên ewlekariya neteweyî re civî û ji rêyên dîplomasî heta vebijarkên leşkerî, senaryoyên cuda yên şertê nirxandin.

Berpirsên Amerîkayî got ku di van civînan de dîplomasî, tevlîgera leşkerî ya rasterast, operasyonên sîberî û pakêtên nû yên cezayan hatin gotûbêjkirin. Tê gotin ku Trump, piştî peyamên “nerm” yên ku di dawiya hefteyê de ji aliyê Wezîrê Derve yê Îranê Abbas Araghchî ve hatine şandin, li ser ku dîplomasiyê dem bide an na, li asta biryardayînê ye. Hin çerçoveyên li Washingtonê ev peyam wekî nîşaneke vekirina rêya danûstandinan dinirxînin, lê hin berpirsan dibêjin ku ev şert manevreyeke ye ku tevlîgera Amerîkayê bi dereng bixe.

Peyama “alîkarî li rê ye”

Trump di hesabê xwe yê Truth Socialê de bi gelê Îranê re axaft û gazî berdewamkirina xwepêşandanên kir. Di peyama xwe de, wî bal kişand ser rawestandina şîdetê li dijî xwepêşandê û got ku “alîkarî li rê ye”. Ev gotin bi çi tê wateyê, hîn ne zelal e, lê gotarvanê Qesra Spî Karoline Leavitt pejirand ku vebijarkên leşkerî jî li ser mêzê ne. Leavitt got ku êrîşên hewayî yek ji vebijarkên ku Trump dinirxîne ye, lê dîplomasî hîn jî vebijarka yekem e.

Vebijarka leşkerî li ser mêzê

Berpirsên ku bi medyayên Amerîkayî re axaftine, got ku heke pêvajoya dîplomasî encam nede, tevlîgera leşkerî ya rasterast li dijî Îranê jî tê nirxandin. Li gor van agahiyan, di êrîşeke muhtemel de dikare tesîsên mayî yên bernameya nukleer a Îranê, avahiyên hikûmetê yên li Tahranê an jî binpêhiyên girêdayî saziyên ewlehiyê werin armanc kirin. Tê gotin ku ev gav dikare di demeke kurt de were bicihkirin.

Sîber, cezayên aborî û vebijarkên din

Li gel senaryoyên leşkerî, rêveberiya Dewletên Yekbûyî vebijarkên din ên bi asteke kêm jî dinirxîne; mîna êrîşên sîberî, cezayên aborî yên nû an jî gavên ku gihîştina înternetê piştgirî bikin. Armanca van gavanan ew e ku bê ku tansiyona li qadê bilind bibe, zext li Îranê were danîn.

Peyamên tund ji her du aliyên

Trump ji destpêka salê ve gelek caran rêveberiya Îranê ji ber şîdeta li dijî xwepêşandan hişyar kir û got ku dê bersiveke “pir tund” were dayîn. Bi daxuyaniyên dawî re, gelek çavdêran dibêjin ku zimanê Trump ji tehdîdan ber bi rêbernameyên siyasî yên rasterast ve guherîye.

Li aliyê Îranê ve jî bersivên tund hatin dayîn. Rêveberiya Tahranê ragihand ku heke tevlîgera Amerîkayê pêk were, dê bingehên Amerîkayî yên li herêmê werin armanc kirin. Rêberê olî yê Îranê Ali Xameneyî jî ji Trump re gazî kir ku “li pirsgirêkên welatê xwe bikişîne”.