TÜLAY HATİMOĞULLARI: DIVÊ XANIYA NÛ WATEYEKE SIYASÎ HEBE

Hevseroka Giştî ya Partiya DEMê Tülay Hatimoğulları diyar kir ku tenê veguheztina Abdullah Öcalan bo xaniyekî nû ne bes e û divê ev gav wateyeke siyasî ya ku pêvajoya danûstandin û diyalogê xurt bike, hilgire. Hatimoğulları tekez kir ku divê şertên ku Öcalan bikaribe bi azadî bixebite û bijî bên avakirin û rê li ber hevdîtinên siyasî bê vekirin. Hatimoğulları, ku got nikarin bibêjin astengiya di pêvajoyê de derbas bûye, diyar kir ku hikûmet li şûna avêtina gavên pêwîst pêvajoyê dereng dixe.

Konferansa bi navê “Jin Li Gel Hev Têne û Li Ser Pêşerojê Diaxivin”, ku jinên xwedî paşxaneya siyasî û ezmûnên têkoşînê yên cuda tê de hatin cem hev û li ser rojeva welêt nîqaş kirin, piştî danûstandinên du rojan bi dawî bû. Hevseroka Giştî ya Partiya Wekhevî û Demokrasiya Gelan (Partiya DEMê) Tülay Hatimoğulları, ku beşdarî konferansê bû, nirxandinên xwe yên derbarê Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk de ji Ajansa Mezopotamyayê (MA) re kir.

‘JINAN KARÎNEKE DÎROKÎ Û GIRÎNG PÊK ANÎ’

Hatimoğulları diyar kir ku konferans ji bo jinan civînek dîrokî û girîng bû û got ku hatina jinên ji her devera welêt re wêneyekî ku demeke dirêj bû tê xwestin, derxist holê.

Hatimoğulları, bi gotina ku di navbera du rojan de hestên xurt û peyamên siyasî derketin pêş, destnîşan kir ku di demeke ku Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk tê nîqaşkirin de divê jin di avakirina aştiyê de roleke bingehîn bilîzin. Lê wê bal kişand ser vê yekê ku jin di komîsyona ku di Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê de hatiye avakirin û di mekanîzmayên desthilatdarî û dewletê de cihê têr nagirin.

Hatimoğulları got ku wekî Partiya DEMê pêvajoyê bi têkiliyeke rasterast û domdar bi jinan re dimeşînin. Wê diyar kir ku ji aliyê partiyên din ên siyasî û desthilatdariyê ve helwestên ku dixwazin jinan ji pêvajoya avakirina aştiyê dûr bihêlin tên dîtin. Hatimoğulları ev nêzîkatî ne rast nirxand û got ku di konferansê de derbarê jiyana hevpar a tevî cudahiyan de peyamên xurt hatin dayîn.

Hatimoğulları destnîşan kir ku jin li her devera Tirkiyeyê bi hev re tên cem hev û li ser pêşerojê diaxivin. Wê got ku di konferansê de herwiha hat nîqaşkirin ka divê aştî çawa bê avakirin û jin di vê pêvajoyê de çi rolê bilîzin.

‘NE TENÊ ÎRADEYA KRÎTÎK, ÎRADEYA AVAKAR JÎ HAT DERXISTIN PÊŞ’

Hatimoğulları got ku jin di pêvajoya aştiyê de xwedî rol û îradeyên bingehîn in û divê bê nîqaşkirin ka ev rol çawa dikare bihêztir bibe. Wê diyar kir ku mijara dadmendiya aborî jî di konferansê de cihê girîng girt.

Hatimoğulları got ku li Tirkiyeyê bi mîlyonan kes rastî birçîbûnê tên û bê ewlehî dijîn. Wê destnîşan kir ku bêyî dabînkirina dadmendiya aborî, behskirina wekheviya zayendî ne gengaz e. Herwiha got ku di şertên ku dadmendî tune ye de avakirina aştiyeke rast û dadmend jî pir dijwar e.

Hatimoğulları diyar kir ku jin bal kişandin ser girêdana ku divê di navbera têkoşîna li dijî kapîtalîzmê û aştiyê de were avakirin. Wê tekez kir ku wekheviya zayendî û mafê hemwelatiya wekhev divê bi hev re bên nirxandin.

Hatimoğulları got ku jin, tevî ku xwedî nasname û baweriyên cuda ne, bi pirsgirêkên hevpar re rû bi rû dimînin. Wê diyar kir ku jinên serê wan vekirî an girtî, Sûnî, Elewî an Xirîstiyan; Tirk, Kurd, Laz, Çerkez an Ereb, hemû ji ber jinbûna xwe hin pirsgirêkên hevpar dijîn. Wê kuştina jinan, tundiya li dijî jinan û newekheviya zayendî wekî qadên têkoşîna hevpar destnîşan kir.

Hatimoğulları got ku konferans ne tenê rexne dike, lê di heman demê de dixwaze îradeyeke ku çareserî û pêşerojê ava bike derxîne holê.

‘NÎQAŞA XANIYÊ BI ŞÊWEKE MAGAZÎNEL HAT MEŞANDIN’

Hatimoğulları behsa daxuyaniya endamê Heyeta Îmraliyê ya Partiya DEMê Mithat Sancar kir ku tê de gotibû Abdullah Öcalan derbasî xaniyê nû yê li Îmraliyê hatiye avakirin bûye û ev pêşketin divê bibe sedema lezandina pêvajoyê.

Hatimoğulları got ku agahiya derbasbûna Öcalan bo xaniyê nû gihîştiye wan jî. Wê rexne li awayê magazînel yê nîqaşa derbarê xaniyê de girt û got ku ev yek zirarê dide pêvajoyê. Wê destnîşan kir ku tenê veguheztina Öcalan bo xaniyê nû ne bes e û divê ev gav wateyeke siyasî û fonksiyoneke diyar hebe.

Hatimoğulları bi bîr xist ku Öcalan, tevî ku xanî ji demekê ve temam bûbû, demeke dirêj neçûbû wir û sedema vê yekê bi van gotinên xwe rave kiribû: “Armanca min ne ew e ku ji zindana kevn derbasî zindana nû bibim.” Hatimoğulları got ku armanca Öcalan ne ew e ku careke din bikeve nav dîwaran.

‘DIVÊ XANIYA NÛ WATEYEKE SIYASÎ HEBE’

Hatimoğulları got ku gelê Kurd û rêveberiya tevgerê Abdullah Öcalan wekî aktorê sereke yê pêvajoyê dibînin. Wê diyar kir ku xaniyê nû divê şertên ku pêvajoya danûstandin û diyalogê xurt bikin ava bike.

Hatimoğulları anî ziman ku pêvajo bi Öcalan re tê meşandin û xaniyê nû divê wateya avakirina şertên ku Öcalan bikaribe bi azadî bixebite û bijî, bide. Wê tekez kir ku ev gav divê wateyeke siyasî hebe û got ku Öcalan dixwaze bi rewşenbîr, rojnamevan, akademîsyen, hiqûqnas û partiyên siyasî yên li Tirkiyeyê re hevdîtinan pêk bîne.

Hatimoğulları got ku heke ev hevdîtin pêk neyên, wê demê pêdivî bi xaniyekî nû tune bû. Wê diyar kir ku mijara sereke lezandina hevdîtinên siyasî ye.

Hatimoğulları herwiha behsa avahiya koordinasyonê kir ku di çarçoveya qanûna çarçoveyî de divê di bin koordînatoriya Öcalan de bê avakirin. Wê got ku pêkhateya Meclîsa Aştî û Siyasîbûnê bi giranî hatiye zelalkirin. Hatimoğulları diyar kir ku divê komîsyon biçin Îmraliyê û bi Öcalan re hevdîtinan pêk bînin. Wê got ku ne modela xebatê ya rast e ku komîsyon li derveyî Îmraliyê be, lê koordînatorê wê li Îmraliyê.

Hatimoğulları tekez kir ku divê komîsyon di demeke herî kurt de biçin Îmraliyê. Wê got ku daxwaza Öcalan a hevdîtinê bi hevserokên giştî yên Partiya DEMê û endamên Desteya Rêveberiya Navendî (MYK) re jî heta niha pêk nehatiye. Wê diyar kir ku ew jî ji demeke dirêj ve daxwaza vê hevdîtinê dikin.

Hatimoğulları got ku divê xaniyê nû li gorî armanca xwe ya siyasî bixebite da ku bikaribe beşdarî pêşketina pêvajoyê bibe. Wê diyar kir ku ew ê li ser vê hêviyê bisekinin.

‘NIKARIN BÊJIN ASTENGÎ DERBAS BÛYE’

Hatimoğulları di bersiva pirsê de ka gelo astengî û rawestana ku di pêvajoyê de tê gotin bi xaniyê nû re dê bê derbaskirin an na, got ku daxuyanî û gavên ku ji aliyê dewlet û desthilatdariyê ve hatine avêtin nîşan nadin ku dê pêşketineke nû çêbibe.

Hatimoğulları got ku heta niha ji bilî komîsyona ku di Meclîsê de hatiye avakirin û qanûna çarçoveyî tu gaveke berbiçav nehatine avêtin. Wê diyar kir ku qanûna çarçoveyî jî nayê sepandin. Wê girêdana qanûnê bi biryara Konseya Ewlekariya Neteweyî (MGK) re wekî xeletiyeke mezin binav kir û got ku daxwaza Partiya DEMê ya guhertina pêşnûmeyê bersiv negirtiye.

Hatimoğulları got ku niha rapora piştrastkirin û tesbîtkirinê û biryara MGKê tên bendê. Wê diyar kir ku daxuyaniya tevgerê ya 8ê Cotmehê ne tenê daxuyaniyeke çapemeniyê bû, lê xwedî taybetmendiyên raporeke berfireh bû. Tevî vê yekê, wê got ku desthilatdarî gavên pêwîst navêje û pêvajoyê dereng dixe.

Hatimoğulları anî ziman ku tiştên li ser maseya danûstandinê hatine nîqaşkirin nayên sepandin. Wê got ku nikarin bibêjin piştî derbasbûna Öcalan bo xaniyê nû astengî hatine derbaskirin. Wê diyar kir ku ji bo rakirina astengiyan hem Partiya DEMê hem jî Abdullah Öcalan hewl didin.

Hatimoğulları tekez kir ku desthilatdarî divê bi gavên berbiçav samîmiyeta xwe ya di pêvajoyê de nîşan bide û baweriya civakê bi pêvajoyê xurt bike. Wê got ku ji bo pêşxistina pêvajoyê divê têkoşîn were domandin.