DI SÊ MEHAN DE LI GIRTÎGEHÊN HERÊMA MARMARA 899 BINPÊKIRINÊN MAFAN HATIN TESBÎTKIRIN

Şaxa Stenbolê ya Komeleya Mafên Mirovan (İHD) rapora “Binpêkirinên Mafan li Girtîgehên Herêma Marmara” ya ku mehên Tîrmeh, Tebax û Îlona sala 2026’an digire nav xwe, eşkere kir. Di raporê de hate gotin ku hejmareke zêde ya girtiyan li girtîgehan, ji kapasîteya wan zêdetir, tên ragirtin û di heyama sê mehan de bi tevahî 899 binpêkirinên mafan hatine tesbîtkirin.

Rapora hanê di civîna çapemeniyê ya ku li avahiya Şaxa Stenbolê ya İHD’ê li Beyoğlu’yê hate lidarxistin, ji raya giştî re hate ragihandin. Di civînê de endama Lijneya Rêveber a Navendî (MYK) ya İHD’ê Gülseren Yoleri, hevberdevka Komîsyona Girtîgehan a Şaxa Stenbolê ya İHD’ê Meral Nergis Şahin û endama komîsyonê Sevilay Yılmaz Birgin rapor eşkere kirin.

Li gorî raporê, di encama serlêdanên ku gihîştine İHD’ê û lêgerînên li ser malperên înternetê de 899 binpêkirinên mafan hatine tesbîtkirin. Belavbûna wan wiha hatiye rêzkirin:

• Binpêkirinên mafê jiyanê: 3
• Binpêkirinên mafê tenduristiyê: 117
• Lêdan, muameleya xerab, tevgerên ku rûmetê dişikînin û îşkence: 258
• Binpêkirinên mafê ragihandinê û tecrîd: 136
• Binpêkirinên têkildarî xwarina têr û tendurist, gihîştina ava paqij û dabînkirina hewcedariyên paqijiya kesane: 293
• Binpêkirinên mafê gihîştina dadê: 28
• Girtina bêheq û binpêkirina prensîba wekheviyê di pêkanîna cezayan de: 39
• Grevên birçîbûnê: 6
• Binpêkirinên din ên mafan ku di lêgerîna înternetê de hatine tesbîtkirin: 15

“ZÊDEBÛNA BINPÊKIRINÊN MAFAN BERDEWAM DIKE”

Di beşa nirxandina raporê de hate gotin ku ligel zêdebûna hejmara girtiyan li girtîgehan, binpêkirinên mafan jî berdewam dikin. Di raporê de hate destnîşankirin ku pirsgirêkên ku rayedar jê haydar in û dikarin bi tedbîrên hêsan bên çareserkirin jî bê çareserî dihêlin. Li gorî raporê, sedema bingehîn a vê rewşê israra hikûmetê ye di polîtîka û helwestên ku dibin sedema binpêkirina mafên mirovan û bi taybetî mafên girtiyan de.

Di raporê de hate tekez kirin ku rêya pêşîgirtina li binpêkirinên mafan tenê bi xurtkirina têkoşîna li dijî wan derbas dibe. Her wiha hate gotin ku xebata Komîsyona Girtîgehan a Şaxa Stenbolê ya İHD’ê tenê bi tomarkirina pirsgirêkên ku di girtîgehan de diqewimin sînordar nabe.

Di nav armancên sereke yên komîsyonê de ragihandina dengê girtiyan, xuyakirin û eşkerekirina pirsgirêkên giran, afirandina hişyariya civakî û kişandina bala rayedar û raya giştî bo binpêkirinên mafan û alîkarîkirina pêşîgirtina li wan cih digirin.

Di raporê de hate gotin ku daneyên pêşkêşkirî li ser bingeha hejmareke sînordar a serlêdanên ku ji girtîgehên Herêma Marmara gihîştine komîsyonê hatine amadekirin, lê tevî vê yekê jî ji bo famkirina rewşa giştî alîkar in. Bal hate kişandin ser vê yekê ku binpêkirinên mafan li girtîgehan tenê bi têkoşîna girtiyan nayên rawestandin, lê piştgiriya têkoşîna ku ji derve tê meşandin jî pêwîst e. Di raporê de bang li hevbendî û piştgiriya girtiyan û malbatên wan hate kirin.

BINPÊKIRINÊN MAFAN DI 16 GIRTÎGEHAN DE HATIN LÊKOLÎN

Di raporê de navê girtîgehên ku binpêkirinên mafan lê hatine lêkolînkirin wiha hatine rêzkirin:

1. Girtîgeha Kampusa Marmara/Silivri
2. Girtîgeha Girtî ya Jinan a Marmara
3. Girtîgehên F Tipi yên Tekirdağê, hejmar 1 û 2
4. Girtîgeha Girtî ya Jinan a Bakırköyê
5. Girtîgeha Girtî ya Ümraniye
6. Girtîgeha F Tipi ya Kandıra, hejmar 2
7. Girtîgeha Vekirî ya Edirneyê
8. Girtîgeha F Tipi ya Edirneyê
9. Girtîgeha L Tipi ya Edirneyê
10. Girtîgeha R Tipi ya Metrisê
11. Girtîgeha Ferizli ya Sakaryayê, hejmar 2
12. Girtîgeha L Tipi ya Maltepeyê, hejmar 2
13. Girtîgeha F Tipi ya Kırıklar a Îzmîrê, hejmar 1
14. Girtîgeha F Tipi ya Boluyê
15. Girtîgeha Bexdayê ya Îraqê

Di raporê de hate gotin ku binpêkirinên mafan li 16 girtîgehan hatine lêkolînkirin, lê di lîsteya ku hatiye pêşkêşkirin de saziyên girtîgehê bi vî awayî hatine rêzkirin.