ÇERÇEVE YASA RESMİ GAZETE’DE YAYIMLANARAK YÜRÜRLÜĞE GİRDİ: DÜZENLEME NELER GETİRİYOR?

Kamuoyunda “Çerçeve Yasa” olarak bilinen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun”, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. TBMM Genel Kurulu’nda 467 kabul, 87 ret ve 7 çekimser oyla kabul edilen düzenleme, PKK/KCK’nin silah bırakması ve fiili varlığına son vermesinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ile bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi şartına bağlı olarak çeşitli hukuki sonuçlar öngörüyor.

Düzenlemenin uygulanabilmesi için PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi, ardından bu tespiti teyit eden MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanması gerekiyor.

Yasa; PKK/KCK’yi kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ile örgüt lehine Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında işlenen suçları kapsıyor.

SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMALARDA 5 VE 10 YILLIK ERTELEME

MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından, kapsam dahilindeki ve üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl süreyle ertelenecek. 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise soruşturma ve kovuşturmalar 10 yıl süreyle ertelenecek.

Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar bu ertelemenin dışında tutuluyor.

Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemeyecek. Dosyalar ve deliller erteleme süresince korunacak. Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında tasfiye kararı verilerek bunlar Hazineye gelir kaydedilebilecek.

Cumhuriyet savcısının verdiği erteleme kararlarına karşı iki hafta içinde sulh ceza hakimliğine başvurulabilecek. Mahkemenin kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin kararlarına da iki hafta içinde itiraz edilebilecek.

MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından önce işlenmiş olup yasa kapsamına giren suçlar hakkında daha sonra başlatılacak soruşturmalar ise Kurulun iznine bağlı olacak.

Tutuklama ve adli kontrol tedbirleri, ilgili hakim veya mahkemeler tarafından değerlendirilecek ve koşulların oluşması halinde kaldırılabilecek. İstinaf veya temyiz aşamasındaki dosyalarda ise bozma kararı verilecek.

ERTELEME SÜRESİNDE YENİ SUÇ İŞLENMESİ

Erteleme kararları özel bir sisteme kaydedilecek ve bu kayıtlar yalnızca soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hakim veya mahkeme tarafından talep edilmesi halinde kullanılabilecek.

Erteleme süresi içinde “terör” suçlarından birinin işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılacak ve soruşturma veya kovuşturmaya devam edilecek. Mahkumiyet halinde cezanın infazı ertelenmeyecek ve mahkumiyetin tüm hukuki sonuçları doğacak.

Belirlenen süre yeni bir suç işlenmeden tamamlanırsa kovuşturmaya yer olmadığına veya davanın düşmesine karar verilecek.

HÜKÜMLÜLERİN CEZALARINA DA ERTELEME

Yasa, belirli koşullar altında kapsam dahilindeki suçlardan hüküm giymiş kişilerin cezalarının infazının da ertelenmesini öngörüyor.

Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçlarından hüküm giyenler ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlardan hüküm giyenler kapsam dışında tutuluyor.

Buna göre toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olanların cezalarının infazı 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanların infazı ise 10 yıl süreyle infaz hakiminin kararıyla ertelenebilecek.

Erteleme süresince ceza zamanaşımı işlemeyecek. İnfaz hakiminin kararlarına itiraz edilebilecek. Süre içinde “terör” suçlarından birinin işlenmesi halinde erteleme kaldırılarak cezanın infazına devam edilecek. Süre suç işlenmeden tamamlanırsa ceza infaz edilmiş sayılacak. Erteleme kararlarının takibi Cumhuriyet başsavcılıklarınca yapılacak.

SÜRECİ YÜRÜTECEK KURUL OLUŞTURULACAK

Kanun kapsamındaki uygulamaların izlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında bir Kurul oluşturulacak. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak.

Kurul ihtiyaç halinde alt komisyonlar oluşturabilecek ve ilgili bakanlık, kurum ve kuruluşların temsilcileri ile gerekli gördüğü kişileri toplantılara davet edebilecek. Sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesini sağlamak amacıyla alt komisyonlarda görevlendirme yapılabilecek.

PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların tamamen tasfiyesine ilişkin süreç, güvenlik kurumlarının tespitleri ve gözlem raporları doğrultusunda Kurul tarafından dönemsel olarak değerlendirilecek. Gerekli görülmesi halinde adli, idari ve yasal düzenlemeler konusunda ilgili mercilerden talepte bulunulabilecek.

HAKLARIN GERİ VERİLMESİ İÇİN SÜRELER

Kurul, gerekli gördüğü takdirde soruşturma ve kovuşturmalar nedeniyle ortaya çıkan hak yoksunluklarının tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması için ilgili mercilere başvurabilecek. Mahkumiyetlerden kaynaklanan hak yoksunluklarının kaldırılması için ise infaz hakimliğinden talepte bulunulabilecek.

Bu talepler hakkında ilgili merciler karar verecek ve kararlara itiraz edilebilecek.

Beş yıllık erteleme kararı verilenler bakımından mahkumiyet nedeniyle oluşan hak yoksunluklarının kaldırılmasının talep edilebilmesi için karar tarihinden itibaren 2 yıl, 10 yıllık erteleme kararı verilenler bakımından ise 3 yıl geçmesi gerekecek.

TBMM’YE DÜZENLİ BİLGİLENDİRME

Kurul, yürüttüğü çalışmalar hakkında TBMM’yi düzenli olarak bilgilendirecek. Meclis Başkanlığı tarafından kanun kapsamındaki faaliyetleri izlemek amacıyla bir İzleme Komisyonu kurulacak. Komisyon faaliyetleri takip edecek ve tavsiyelerde bulunabilecek.

Kurulun sekretarya hizmetleri Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yürütülecek.

SİLAH VE MALZEMELER KAYIT ALTINA ALINACAK

Kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberlerinde getirdiği veya beyan ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak.

Uygulamanın usul ve esasları, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri ve Milli Savunma bakanlıklarınca belirlenecek.

Düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin, MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görevlendirilen kurumlara yazılı bildirimde bulunması gerekecek.

Kamu kurum ve kuruluşları kendilerine verilen görevleri ivedilikle yerine getirecek. Kanunun amaçları ve faaliyetleri kapsamında görev yapan kişilerin, bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğu doğmayacak.