TRUMP VE İRAN ARASINDA ORTADOĞU MUTABAKATI İMZALANDI

ABD Başkanı Donald Trump ile İran arasında aylardır süren gerilimi sona erdirmeyi ve bölgesel istikrarı güçlendirmeyi hedefleyen mutabakat protokolü Fransa’da imzalandı. Versailles Sarayı’nda Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un ev sahipliğinde gerçekleştirilen törende taraflar, askeri gerilimin azaltılması ve diplomatik çözüm sürecinin ilerletilmesi konusunda önemli taahhütlerde bulundu.

Beyaz Saray tarafından paylaşılan görüntülerde Trump’ın anlaşmayı Macron’un huzurunda imzaladığı görülürken, Fransa Cumhurbaşkanı anlaşmanın bölgede kalıcı barışa katkı sağlayacağını ve enerji piyasalarındaki istikrarı destekleyeceğini belirtti.

Mutabakat kapsamında ABD, İran ve müttefikleri tüm cephelerde askeri operasyonları durdurmayı kabul etti. Taraflar ayrıca birbirlerine karşı güç kullanmama, tehditte bulunmama ve yeni bir çatışma başlatmama yönünde karşılıklı taahhüt verdi.

Nihai anlaşma için 60 günlük süreç

Protokole göre Washington ve Tahran yönetimleri, en geç 60 gün içerisinde kapsamlı ve nihai bir anlaşmaya ulaşmak amacıyla müzakereleri tamamlamayı hedefliyor. Tarafların ortak mutabakatı halinde bu sürenin uzatılabileceği ifade edildi.

Hürmüz Boğazı yeniden ticarete açılıyor

Anlaşmanın en dikkat çekici maddelerinden biri Hürmüz Boğazı’nın yeniden uluslararası ticari gemi trafiğine açılması oldu. İran, boğazdaki deniz ulaşımının güvenliğini sağlama sorumluluğunu üstlenirken, ticari geçişlerin kademeli olarak normale döneceği belirtildi.

ABD deniz ablukasını kaldıracak

Mutabakat doğrultusunda ABD, İran limanlarına yönelik deniz ablukasını aşamalı şekilde kaldıracak. Ayrıca Washington yönetimi, nihai anlaşmanın yürürlüğe girmesinin ardından bölgedeki askeri varlığını azaltmayı planlıyor.

İran ekonomisine destek paketi

Anlaşmada İran’ın ekonomik toparlanmasını desteklemek amacıyla ABD ve bölgesel ortaklarının en az 300 milyar dolarlık yatırım ve kalkınma programı hazırlayacağı kaydedildi. Bu programın altyapı, enerji ve ekonomik kalkınma projelerini kapsaması öngörülüyor.

Yaptırımların kaldırılması hedefleniyor

Taraflar arasında varılacak nihai anlaşmanın ardından İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması planlanıyor. Süreç boyunca İran’ın dondurulmuş mali varlıklarının kullanımına yönelik bazı kolaylıklar sağlanacak ve petrol ihracatına ilişkin kısıtlamaların gevşetilmesi gündeme gelecek.

Nükleer programda yeni mekanizma

İran, nükleer silah geliştirmeyeceği yönündeki taahhüdünü yinelerken, zenginleştirilmiş uranyum stoklarının geleceğinin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın gözetiminde oluşturulacak bir mekanizma ile ele alınması kararlaştırıldı. Nihai anlaşmaya kadar İran’ın mevcut nükleer faaliyetlerinde değişiklik yapmayacağı, ABD’nin ise yeni yaptırımlar uygulamayacağı belirtildi.