ABD-İRAN MÜZAKERELERİ İSVİÇRE’DE BAŞLIYOR, HÜRMÜZ BOĞAZI YENİDEN KAPATILDI

ABD ile İran arasında savaşın sona erdirilmesi ve nükleer program konusunda kalıcı bir anlaşmaya ulaşılması amacıyla yeni müzakere süreci İsviçre’de başlıyor. Ancak Lübnan’da devam eden çatışmaların gölgesinde ilerleyen süreçte, İran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapatma kararı alması bölgesel gerilimi artırdı.

Pazar günü İsviçre’de başlayacak görüşmeler, taraflar arasında daha önce imzalanan ön mutabakatın devamı niteliğini taşıyor. Müzakerelerde İran’ın nükleer faaliyetleri, bölgesel güvenlik düzenlemeleri ve ateşkes mekanizmalarının ele alınması bekleniyor.

İran heyetinde Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve Merkez Bankası Başkanı Abdulnasır Hemmati yer alırken, ABD heyetine Başkan Yardımcısı J.D. Vance, Başkan Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner başkanlık edecek. Pakistan da arabuluculuk girişimleri kapsamında üst düzey temsilcilerini İsviçre’ye gönderdi.

NÜKLEER PROGRAM VE BÖLGESEL GÜVENLİK GÖRÜŞÜLECEK

Taraflar arasında daha önce imzalanan mutabakat, kapsamlı bir anlaşmaya ulaşılması için 60 günlük bir müzakere süreci öngörüyor. İsviçre’nin Bürgenstock bölgesinde yapılacak görüşmelerde nükleer faaliyetlerin sınırlandırılması, bölgesel istikrarın sağlanması ve çatışmaların sona erdirilmesine yönelik mekanizmalar değerlendirilecek.

ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, görüşmeler öncesinde yaptığı açıklamada hem nükleer dosyada hem de Lübnan’daki ateşkes konusunda ilerleme sağlanabileceğine dair umutlu olduğunu belirtti.

TAHRAN: ANLAŞMA RİSK ALTINDA

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise İsrail ile Hizbullah arasında devam eden çatışmaların süreci olumsuz etkilediğini söyledi. Bekayi, mutabakatta yer alan hükümlerin hızla uygulanmaması durumunda anlaşmanın geleceğinin tehlikeye girebileceği uyarısında bulundu.

Tahran yönetimi, anlaşmanın yalnızca İran ile ABD arasındaki ilişkileri değil, bölgedeki tüm çatışma alanlarında düşmanlıkların sona erdirilmesini kapsadığını savunuyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI YENİDEN KAPATILDI

İran, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarını gerekçe göstererek Hürmüz Boğazı’nı yeniden gemi trafiğine kapattığını duyurdu. İranlı yetkililer ayrıca, İsrail’in yükümlülüklerine uymasını sağlamak amacıyla yeni önlemlerin de gündeme gelebileceğini açıkladı.

Küresel petrol ticaretinin önemli bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı’nın yeniden kapatılması, enerji piyasalarında yeni dalgalanma endişelerine yol açtı. İran yönetimi ayrıca boğazı kullanacak gemilerden yeni hizmet ücretleri alınabileceğini de gündeme getirdi.

WASHINGTON’DAN UYARI

ABD Başkanı Donald Trump ise müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanması halinde yeni adımlar atılabileceğini belirtti. Trump, mevcut ateşkes süresi boyunca herhangi bir ücret uygulanmayacağını ancak anlaşmaya varılamaması durumunda bölgedeki güvenlik faaliyetlerinin maliyetinin gündeme gelebileceğini ifade etti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeleri yakından takip ettiklerini açıkladı ve son günlerde çok sayıda ticari geminin güvenli geçiş yaptığını duyurdu.

İSRAİL-HİZBULLAH ÇATIŞMALARI SÜRECİ ETKİLİYOR

İsviçre’deki görüşmelerin geleceğini etkileyen en önemli başlıklardan biri de İsrail ile Hizbullah arasında süren çatışmalar olarak öne çıkıyor. Lübnan’ın güneyinde yaşanan son saldırılarda çok sayıda kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi.

İsrail yönetimi operasyonların Hizbullah saldırılarına karşılık gerçekleştirildiğini savunurken, Hizbullah ise ateşkes ihlallerinden İsrail’i sorumlu tutuyor. Taraflar arasındaki gerilimin sürmesi, İsviçre’de başlayacak müzakerelerin seyrini doğrudan etkileyebilecek unsurlar arasında değerlendiriliyor.