NEÇİRVAN BARZANİ: 11 MART ANLAŞMASI KÜRTLERİN EN BÜYÜK SİYASİ VE HUKUKİ KAZANIMIYDI

Kürdistan Bölgesi Başkanı Nechirvan Barzani, 11 Mart 1970 Anlaşması’nın yıl dönümü dolayısıyla yayımladığı mesajda, söz konusu anlaşmanın Kürt halkının modern tarihindeki en önemli siyasi ve hukuki kazanımlardan biri olduğunu vurguladı.

Barzani, mesajında anlaşmanın Mustafa Barzani’nin öncülüğündeki Büyük Eylül Devrimi’nin bir sonucu olarak ortaya çıktığını belirterek, bunun Kürt halkının haklarının resmi olarak tanındığı ilk belge olduğunu ifade etti. Kürdistan Bölgesi’nin daha sonra elde ettiği birçok kazanımın temelinin de bu anlaşmayla atıldığını kaydetti.

“Barış ve birlikte yaşam için bir yol haritasıydı”

Barzani açıklamasında, 11 Mart Anlaşması’nın yalnızca ulusal bir kazanım olmadığını, aynı zamanda Irak’ta barış ve birlikte yaşamın tesis edilmesi için önemli bir yol haritası sunduğunu dile getirdi. Ancak dönemin Irak yönetiminin anlaşmadan geri adım attığını hatırlatan Barzani, bunun ülkeyi uzun yıllar süren savaş, yıkım ve istikrarsızlığa sürüklediğini söyledi.

Barzani’ye göre, o dönemde diyalog yerine güç politikalarının tercih edilmesi Irak’ın onlarca yıl boyunca ağır bedeller ödemesine yol açtı ve bu hataların etkileri bugün dahi hissedilmeye devam ediyor.

Bölgedeki gerilimlere dikkat çekti

Mesajında güncel gelişmelere de değinen Barzani, bölgenin yeniden savaş ve istikrarsızlık riskiyle karşı karşıya olduğunu belirterek tüm taraflara itidal çağrısında bulundu. Sorunların barışçıl yollarla çözülmesi gerektiğini ifade eden Barzani, gerilimin daha fazla tırmanmasının önlenmesinin hayati önem taşıdığını vurguladı.

Irak’ta kalıcı istikrarın sağlanabilmesi için farklı toplulukların birbirini kabul etmesi gerektiğini belirten Barzani, federal sistemin güçlendirilmesi ve adaletin tesis edilmesinin bu sürecin temel unsurları olduğunu dile getirdi.

Kürtler için tarihi dönüm noktası

11 Mart 1970’te Bağdat yönetimi ile Kürt hareketi arasında imzalanan anlaşma, Irak devletinin Kürtlerin özerklik ve ulusal haklarını ilk kez resmi olarak kabul etmesi bakımından tarihi bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor.

Anlaşma; Kürtçenin resmi dil olarak tanınması, Kürtlerin devlet kurumlarında temsil edilmesi ve Kürtlerin çoğunlukta olduğu bölgelerde özerk bir yönetimin oluşturulmasını öngörüyordu.

Ancak ilerleyen yıllarda Bağdat yönetiminin özellikle tartışmalı bölgelerde uyguladığı politikalar ve anlaşma hükümlerini hayata geçirmemesi nedeniyle süreç bozuldu. 1974 yılında anlaşma fiilen sona ererken, Irak ile Kürt hareketi arasındaki çatışmalar yeniden şiddetlendi.

Barzani mesajının sonunda, Kürdistan’daki siyasi güçler arasındaki birlik ve dayanışmanın korunmasının, anayasal hakların ve mevcut kazanımların güvence altına alınması açısından büyük önem taşıdığını belirtti. Ayrıca Kürdistan ve Irak’ın yeni savaşlardan uzak tutulması ve gelecek nesiller için daha istikrarlı bir gelecek kurulması çağrısında bulundu.