ABD STRATEJİ DEĞİŞTİRDİ: ASKERİ SEÇENEK GERİ PLANDA, EKONOMİK KUŞATMA DERİNLEŞİYOR

ABD ile İran arasında aylardır süren gerilimde yeni bir aşamaya geçildi. Washington yönetimi, askeri müdahale yerine ekonomik baskıyı artırma stratejisini devreye alarak İran’ı geri adım atmaya zorlamayı hedefliyor.

The Wall Street Journal’ın Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı habere göre, Donald Trump “yeniden bombardıman” ya da “tam çekilme” seçeneklerini riskli ve maliyetli buldu. Bunun yerine deniz ablukasının genişletilmesi talimatı verildi.

Yeni strateji kapsamında İran’ın liman trafiği ve özellikle petrol ihracatının tamamen kesilmesi hedefleniyor. Böylece Tahran’ın ekonomik olarak izole edilmesi ve “maksimum baskı” seviyesine ulaşılması planlanıyor.

İstihbarat senaryoları masada

Reuters’ın aktardığına göre, ABD istihbarat birimleri sahadaki askeri gelişmelerin yanı sıra sürecin siyasi sonuçlarına odaklanmış durumda. Kasım ayında yapılacak seçimler öncesinde Washington yönetiminin üzerindeki baskıyı azaltacak alternatif senaryolar değerlendiriliyor.

Bu seçenekler arasında Trump’ın tek taraflı “zafer ilanı” ile bölgeden çekilmesi ihtimali de bulunuyor. Ancak istihbarat raporlarında, böyle bir adımın İran tarafından kazanım olarak görülebileceği ve ABD açısından zayıflık algısı yaratabileceği uyarısı yapılıyor.

Hürmüz’de çift taraflı abluka

Hürmüz Boğazı’nda artan gerilim, karşılıklı hamlelerle küresel etkiler yaratan bir “çift abluka” krizine dönüştü. İran, boğaz üzerindeki kontrolünü güçlendirirken geçiş yapan gemilerden yüksek ücretler talep ederek fiili bir denetim mekanizması oluşturdu.

Buna karşılık ABD, Pakistan’daki temasların sonuçsuz kalmasının ardından İran limanlarına yönelik kendi ablukasını başlattı. CENTCOM koordinasyonunda yürütülen operasyonlarda onlarca geminin rotası değiştirildi, bazı tankerler ise alıkonuldu.

Trump ayrıca İran’a ödeme yapan gemilerin güvenli geçiş hakkına sahip olmayacağını açıkladı.

Küresel ekonomi alarm veriyor

Krizin ekonomik etkileri hızla büyüyor. Birleşmiş Milletler, artan yakıt ve gübre fiyatlarının küresel gıda krizine yol açabileceği uyarısında bulundu.

Uluslararası Denizcilik Örgütü verilerine göre Basra Körfezi’nde yaklaşık 2 bin gemi ve 20 bin denizci mahsur kaldı. Tanker trafiği ciddi şekilde azalırken, çok sayıda gemi risk nedeniyle boğaz dışında beklemeye başladı.

Tüm bu gelişmeler, ABD’nin askeri seçenekleri geri plana iterek ekonomik kuşatma stratejisini derinleştirdiğini gösterirken, Hürmüz Boğazı merkezli kriz küresel ekonomi açısından kritik bir kırılma noktasına dönüşüyor.