HÜRMÜZ’DE GERİLİM TIRMANIYOR: İRAN GEMİLERE EL KOYDU, ABD TANKERLERİ DURDURDU

ABD ile İran arasında haftalardır süren gerilim, Hürmüz Boğazı ve Asya sularında yeni bir boyuta taşındı. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik saldırı tehditlerini geçici olarak askıya almasına rağmen, sahadaki askeri ve deniz hareketliliği hız kesmedi.

Son gelişmelere göre, İran Devrim Muhafızları Ordusu Hürmüz Boğazı’nda iki ticari gemiye el koyarak İran kıyılarına çekti. Liberya bayraklı “Epaminondas” ve Panama bayraklı “MSC Francesca” isimli konteyner gemilerinin “izinsiz faaliyet” yürüttüğü ve seyir sistemlerini manipüle ettiği iddia edildi. Aynı bölgede başka bir ticari gemiye de ateş açıldığı, ancak geminin yoluna devam ettiği bildirildi.

Washington yönetimi ise bu hamleleri sert sözlerle eleştirdi. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt yaşananları “deniz haydutluğu” olarak nitelendirdi. Ancak gemilerin ABD ya da İsrail bandıralı olmaması nedeniyle olayın teknik olarak ateşkes ihlali sayılmadığı savunuldu.

ABD’den gelen karşı hamle ise Asya sularında hissedildi. United States Central Command öncülüğündeki operasyonlarda, Hindistan, Malezya ve Sri Lanka açıklarında en az üç İran petrol tankeri durduruldu. Bu gemiler arasında “Deep Sea”, “Sevin” ve yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıyan “Dorena” adlı süper tanker bulunuyor. ABD donanmasının bu gemilerin rotasını değiştirerek İran’ın enerji sevkiyatını sınırlamaya çalıştığı belirtiliyor.

ABD’nin söz konusu operasyonları, Hürmüz Boğazı’nda artan mayın riski nedeniyle açık denizlerde yoğunlaştırdığı ifade ediliyor. Bu durum, taraflar arasındaki gerilimin yalnızca bölgesel değil küresel ticareti de tehdit ettiğini gösteriyor.

İran cephesinden gelen açıklamalar ise tansiyonu daha da yükseltti. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD’nin deniz ablukasını “açık bir savaş ilanı” olarak değerlendirdi. Kalibaf, ablukanın kaldırılmaması halinde Hürmüz Boğazı’nın uluslararası gemi trafiğine açılmayacağını vurguladı.

Bu karşılıklı hamleler, dünya petrol ve gaz arzının önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı’nda fiili bir tıkanmaya yol açtı. Enerji piyasaları da gelişmelerden doğrudan etkilendi. Brent petrol fiyatı yeniden 100 doların üzerine çıkarak küresel piyasalarda dalgalanmaya neden oldu.

Yetkililer, bölgedeki gerilimin kısa vadede düşmesinin zor olduğunu belirtirken, Hürmüz Boğazı’nın küresel enerji güvenliği açısından en hassas noktalardan biri olmaya devam ettiğine dikkat çekiyor.