ABD-İRAN MÜZAKERELERİNDE YENİ AŞAMA: ÇALIŞMA GRUPLARI KURULDU, HÜRMÜZ BOĞAZI TARTIŞMALARI SÜRÜYOR

ABD ile İran arasında devam eden müzakerelerde yeni bir aşamaya geçilirken, tarafların çeşitli başlıklarda çalışma grupları oluşturduğu açıklandı. Görüşmelerde ilerleme kaydedildiği belirtilse de Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürme konusundaki kararlılığını yineledi.

İranlı baş müzakereci Muhammed Bakır Galibaf, yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın yönetiminin geçmişteki duruma dönmeyeceğini belirterek, İran’ın bölgedeki rolünü koruyacağını ifade etti. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği boğaz, son dönemde bölgesel gerilimlerin merkezinde yer alıyor.

Müzakereler kapsamında ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsviçre’de gerçekleştirilen görüşmelerin yapıcı geçtiğini ve kapsamlı bir anlaşma için güçlü bir zemin oluşturduğunu söyledi. Washington yönetimi, bu süreçte İran petrolüne yönelik bazı yaptırımları geçici olarak askıya aldığını duyurdu.

ABD Hazine Bakanlığı da İran petrolü ve hidrokarbon ürünlerinin üretimi, satışı ve taşınmasına yönelik bazı kısıtlamaların belirli bir süre için kaldırıldığını açıkladı. Buna karşılık İran’ın, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerinin ülkeye yeniden girişine izin vermeyi kabul ettiği bildirildi.

Görüşmelerde ayrıca İran’a ait yurtdışında dondurulmuş 12 milyar dolarlık varlığın serbest bırakılması konusunda uzlaşı sağlandığı açıklandı. İranlı yetkililer, söz konusu fonların iki aşamada serbest bırakılacağını belirtirken, ABD tarafı kaynakların kullanımına ilişkin denetim mekanizmalarının oluşturulacağını ifade etti.

İran heyeti, Hürmüz Boğazı’nın gelecekteki yönetimine ilişkin temaslarda bulunmak üzere Umman’a geçerken, bölgedeki diplomatik hareketlilik de devam ediyor. Pakistan ve Katar’ın arabuluculuğunda sürdürülen müzakerelerin, 60 gün içerisinde hazırlanması planlanan nihai anlaşma metniyle sonuçlanması hedefleniyor.

Taraflar arasında yaptırımların kaldırılması, nükleer faaliyetler, ekonomik kalkınma ve anlaşmanın uygulanmasının izlenmesi başlıklarında dört ayrı çalışma grubunun kurulmasına karar verildi. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Garibabadi, bu mekanizmanın daha kapsamlı bir anlaşmanın önünü açabileceğini söyledi.

Öte yandan müzakerelerde yalnızca nükleer dosya değil, bölgesel gelişmeler de gündeme geldi. İran’ın talebi üzerine Lübnan’daki durum görüşmelere dahil edilirken, İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların kontrol altına alınması amacıyla ortak bir çatışma yönetim mekanizmasının oluşturulması konusunda mutabakat sağlandığı belirtildi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Lübnan’daki ateşkesin korunmasının, ABD ile İran arasında yürütülen sürecin başarısını test edecek önemli bir gösterge olacağını ifade etti.