İRAN’DAN HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN YENİ UYARI: BELİRLENEN ROTA DIŞINDAKİ GEÇİŞLERE MÜDAHALE EDİLEBİLİR

İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapacak gemilerin Tahran yönetimi tarafından belirlenen güzergâhları kullanmak zorunda olduğunu belirterek, izinsiz geçiş girişimlerine karşı müdahalede bulunulabileceği uyarısını yaptı.

Yapılan açıklamada, boğazdaki deniz trafiğinin yalnızca İran tarafından ilan edilen rotalar üzerinden yürütülmesi gerektiği ifade edildi. İran makamlarının onayı olmadan gerçekleştirilecek geçişlerin kabul edilemez olduğu belirtilirken, bu tür girişimlere karşı gerekli tedbirlerin alınacağı vurgulandı.

Açıklamada ayrıca bazı uluslararası çevrelerin yeni deniz koridorları oluşturma girişimleri eleştirilerek, bu adımların bölgedeki mevcut düzenlemelerle uyumlu olmadığı savunuldu.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN YÖNETİMİ TARTIŞMA KONUSU

Küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, İran ile Umman arasında yer alıyor. Son dönemde Tahran yönetimi, savaş sürecinde fiilen kontrol ettiği boğaz üzerindeki idari yetkilerini sürdürmek istediğini açıklarken, ABD ise bölgenin uluslararası su yolu statüsünü koruduğunu savunuyor.

İran’ın, daha önce uygulanmayan geçiş ücretleri ve çeşitli idari hizmet bedelleri konusunda yeni düzenlemeler hazırladığı belirtiliyor. Washington yönetimi ise bu tür uygulamalara karşı çıkmaya devam ediyor.

UMMAN’IN DENİZ KORİDORU GİRİŞİMİNE ELEŞTİRİ

Uzmanlar, Devrim Muhafızları’nın açıklamasının, Umman’ın Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ile koordinasyon halinde oluşturduğunu duyurduğu geçici deniz koridoruna yönelik bir mesaj niteliği taşıdığını değerlendiriyor.

Umman yönetimi, söz konusu koridorun ticari gemilerin güvenli geçişini kolaylaştırmak amacıyla oluşturulduğunu açıklamıştı.

İLK 60 GÜN ÜCRETSİZ GEÇİŞ UYGULANACAK

İran ile ABD arasında savaşı sonlandırmaya yönelik varılan mutabakat kapsamında, Tahran yönetiminin ticari gemilerin güvenli geçişini sağlaması öngörülüyor. Anlaşmaya göre ticari gemiler, Hürmüz Boğazı’ndan ilk 60 gün boyunca herhangi bir ücret ödemeden geçiş yapabilecek.

Ancak bu sürenin sona ermesinin ardından uygulanacak ücretlendirme veya yeni düzenlemelere ilişkin ayrıntılar henüz netleşmiş değil.

WASHINGTON GEÇİŞ ÜCRETLERİNE KARŞI ÇIKIYOR

İran ve Umman, boğazın yönetimiyle ilgili hizmetlerin maliyetlerini değerlendirmek amacıyla ortak bir çalışma yürütmeyi planlıyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Körfez ülkelerine yaptığı temaslar sırasında, Washington’un Hürmüz Boğazı’nda herhangi bir geçiş ücreti veya harç uygulamasını kabul etmeyeceğini bir kez daha dile getirdi.

Hürmüz Boğazı’nın gelecekte nasıl yönetileceği ve taraflar arasındaki görüş ayrılıklarının nasıl çözüleceği, bölgesel ve küresel ticaret açısından yakından takip edilmeye devam ediyor.